Όχι στα 20, ούτε στα 50: Σε ποια ηλικία νιώθουμε πραγματικά πιο ευτυχισμένοι
Στη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου η διαρκής σύγκριση μέσω των social media και η πίεση να ανταποκριθούμε σε εξωτερικά πρότυπα είναι καθημερινό φαινόμενο, πολλοί άνθρωποι καταλήγουν να αισθάνονται ψυχικά κουρασμένοι και αποσυνδεδεμένοι από τον εαυτό τους.
Η συγγραφέας και φιλόσοφος Έλσα Πούνσετ, μιλώντας στο ισπανικό περιοδικό Hola!, τονίζει τη σημασία της εσωτερικής παρατήρησης και της επαφής με τα προσωπικά μας συναισθήματα και ανάγκες. Όπως επισημαίνει, συχνά βιώνουμε το παράδοξο του να «τα έχουμε όλα», αλλά ταυτόχρονα να νιώθουμε κενοί ή απογοητευμένοι. Η απουσία ενθουσιασμού, ο συνεχής εξωτερικός θόρυβος και τα σωματικά σημάδια που αγνοούμε —όπως η κόπωση ή η δυσφορία— λειτουργούν ως προειδοποιητικά σήματα ότι κάτι ουσιαστικό χρειάζεται επανεξέταση.
Η ευτυχία δεν έχει μία συνταγή
Σύμφωνα με την Πούνσετ, η ευτυχία δεν ακολουθεί έναν ενιαίο ορισμό. Το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα είναι να μάθουμε να ακούμε τον εαυτό μας και να έχουμε το θάρρος να ακολουθούμε τη δική μας πορεία, ακόμη κι όταν αυτή αποκλίνει από τις κοινωνικές νόρμες.
Καθοριστικό ρόλο στην ψυχική μας ευημερία παίζει και η ποιότητα των σχέσεων που καλλιεργούμε. Η μακροχρόνια μελέτη του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ επιβεβαιώνει ότι οι αυθεντικοί, ουσιαστικοί δεσμοί είναι αυτοί που συμβάλλουν περισσότερο τόσο στην ευτυχία όσο και στη σωματική υγεία. Δεν έχει σημασία ο αριθμός των σχέσεων, αλλά το βάθος και η ειλικρίνειά τους.
Η μοναξιά, από την άλλη, δεν είναι πάντα αρνητική. Όταν είναι ανεπιθύμητη, μπορεί να μας βαραίνει· όταν όμως την επιλέγουμε συνειδητά, μπορεί να αποτελέσει χώρο εσωτερικής ανάπτυξης και αυτογνωσίας.
Όταν ζούμε ζωές που δεν μας ανήκουν
Η Πούνσετ εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι, παρότι εξωτερικά φαίνονται «επιτυχημένοι», δεν βιώνουν πραγματική ευτυχία. Συχνά, ζούμε σύμφωνα με προσδοκίες που δεν είναι δικές μας. Ο Καρλ Γιουνγκ είχε επισημάνει ότι ένα από τα μεγαλύτερα βάρη που κουβαλά ένας άνθρωπος είναι η ζωή που δεν έζησαν οι γονείς του — μια σκέψη που διαπερνά και το βιβλίο «Φτερά για να πετάξουμε».
Στο πρώτο μισό της ζωής μας μαθαίνουμε να προσαρμοζόμαστε, να ανταποκρινόμαστε σε απαιτήσεις και να αναζητούμε αποδοχή. Η πραγματική πρόκληση έρχεται στο δεύτερο στάδιο —όχι απαραίτητα ηλικιακό, αλλά ψυχολογικό— όταν αρχίζουμε να απεξαρτόμαστε από την επιδοκιμασία των άλλων. Αυτή η μετάβαση συχνά συνοδεύεται από κρίσεις, αλλά οδηγεί και σε μια βαθιά αίσθηση ελευθερίας, τη στιγμή που αναλαμβάνουμε συνειδητά την ευθύνη της ζωής μας.
Τα θεμέλια μιας πιο σταθερής ευτυχίας
Η ουσιαστική και διαρκής ευτυχία βασίζεται σε απλές, αλλά καθοριστικές πρακτικές. Πρώτον, στο να ακούμε το σώμα μας: η ένταση, η εξάντληση ή το σφίξιμο στο στομάχι συχνά προειδοποιούν πριν ακόμη το μυαλό αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά. Δεύτερον, στο να δίνουμε χώρο στη χαρά, ρωτώντας τον εαυτό μας αν αυτό που κάνουμε μας γεμίζει ή μας απομακρύνει από τον εαυτό μας. Και τρίτον, στην επανασύνδεση — με τον εαυτό μας, με τους άλλους ανθρώπους και με τη φύση. Η αίσθηση ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο μας προσφέρει νόημα, προοπτική και εσωτερική γαλήνη.
Ποια είναι τελικά η πιο ευτυχισμένη ηλικία;
Για χρόνια πιστεύαμε ότι η νεότητα είναι η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα. Σύμφωνα με την Πούνσετ, πολλές έρευνες περιγράφουν την ευτυχία ως μια καμπύλη σε σχήμα U: στα νεανικά χρόνια η ικανοποίηση από τη ζωή είναι σχετικά υψηλή, στη μέση ηλικία μειώνεται —με χαμηλότερο σημείο γύρω στα 47— και στη συνέχεια, μετά τα 70, αυξάνεται ξανά.
Η άνοδος αυτή δεν οφείλεται στο ότι η ζωή γίνεται ευκολότερη, αλλά στο ότι μαθαίνουμε να απλοποιούμε, να αφήνουμε πίσω περιττές προσδοκίες και να εστιάζουμε σε ό,τι έχει πραγματική αξία για εμάς.
Ευτυχία ως εσωτερική συμφωνία
Για την Έλσα Πούνσετ, η ευτυχία δεν ταυτίζεται με εξωτερικά επιτεύγματα ή στιγμιαία ευφορία. Είναι κυρίως η αίσθηση εσωτερικής συνοχής — το να ζούμε σε αρμονία με τον αυθεντικό μας εαυτό. Δεν πρόκειται για την αποφυγή δυσκολιών ή συγκρούσεων, αλλά για την ικανότητα να ακούμε τις ανάγκες μας και να τις σεβόμαστε, ακόμη κι όταν αυτό σημαίνει να πάμε κόντρα στις προσδοκίες της κοινωνίας.
Πηγή:bovary.gr/Με αναφορές:ΜΚΜ