Θόδωρος Σαββάκης: Παρατηρήσεις για διοικητικές κυρώσεις στον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.5104/2024)
Ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Ροδόπης, Θεόδωρος Σαββάκης, καταθέτει παρατηρήσεις σχετικά με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.5104/2024, ισχύς από 19/04/2024), επισημαίνοντας ότι έχουν διαπιστωθεί ρυθμίσεις οι οποίες, κατά την εκτίμησή του, δύνανται να οδηγούν σε δυσανάλογες διοικητικές κυρώσεις και να επηρεάζουν αρνητικά τη φορολογική συμμόρφωση.
Υπενθυμίζεται ότι ο ΚΦΔ (ν.4174/2013) τέθηκε σε ισχύ την 01/01/2014 με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών, την ενίσχυση της διαφάνειας και τον εξορθολογισμό των κυρώσεων. Ο αρχικός ΚΦΔ κωδικοποιήθηκε με τον ν.4987/2022 και αντικαταστάθηκε από τον νέο ΚΦΔ (ν.5104/2024).
Κύρια σημεία – 6 παρατηρήσεις
1) Οικειοθελής αποκάλυψη μετά από εντολή ελέγχου (άρθρα 22, 23, 57 ν.5104/2024):
Επισημαίνεται ζήτημα ως προς τον χαρακτηρισμό/χειρισμό του προστίμου εκπρόθεσμης υποβολής (αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης) στο πλαίσιο οικειοθελούς αποκάλυψης, με αποτέλεσμα –κατά την άποψη του συντάκτη– να προκύπτουν διαφοροποιήσεις στη σώρευση κυρώσεων και ενδεχόμενα δυσμενέστερη επιβάρυνση για φορολογούμενους που συνεργάζονται.
2) Πρόστιμο μη διαβίβασης στοιχείων (άρθρο 58 ν.5104/2024):
Διατυπώνεται προβληματισμός ότι η κύρωση για μη διαβίβαση, ιδίως σε πράξεις που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, μπορεί να προσεγγίζει σε επίπεδο επιβάρυνσης την κύρωση για μη έκδοση, ακόμη και όταν δεν έχει υπάρξει απόκρυψη φορολογητέας ύλης και έχει αποδοθεί ο ΦΠΑ μέσω περιοδικών δηλώσεων. Τονίζεται επίσης η πρακτική διάσταση τεχνικών/λειτουργικών δυσκολιών διαβίβασης.
3) Εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα (άρθρο 53 ν.5104/2024):
Προτείνεται να διευρυνθεί η πρόβλεψη μη επιβολής προστίμου όταν οι τροποποιήσεις αφορούν στοιχεία πληροφοριακού χαρακτήρα που δεν επηρεάζουν τον προσδιορισμό φόρου, ώστε να αποφεύγεται η αποθάρρυνση διορθώσεων που αποσκοπούν στην ορθή απεικόνιση δεδομένων.
4) Εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 (άρθρα 53 παρ. 1δ’ και 54 παρ. 4 ν.5104/2024):
Επισημαίνεται ότι σε περιπτώσεις πολλαπλών διορθώσεων (ιδίως όταν αφορούν διαφορετικά ακίνητα) μπορεί να προκύπτουν πολλαπλές ισόποσες κυρώσεις, γεγονός που κατά την εκτίμηση του συντάκτη δημιουργεί δυσανάλογη συνολική επιβάρυνση.
5) Συρροή/επιβολή προστίμων: έλεγχος έναντι συμμόρφωσης (άρθρο 66 ν.5104/2024):
Αναφέρεται ότι ο τρόπος υπερίσχυσης του μεγαλύτερου προστίμου σε ορισμένα σενάρια μπορεί να οδηγεί σε αποτέλεσμα όπου η εκπρόθεσμη συμμόρφωση (αυτοδιόρθωση) επιβαρύνεται αντίστοιχα ή και περισσότερο από τη διαπίστωση παράβασης κατόπιν ελέγχου, ειδικά σε περιπτώσεις μικρών ποσών φόρου.
6) Υποτροπή (άρθρο 67 ν.5104/2024):
Διατυπώνεται προβληματισμός ότι το πλαίσιο υποτροπής (διπλασιασμός και, σε νέα υποτροπή, τετραπλασιασμός προστίμου εντός πενταετίας) ενδέχεται να εφαρμοστεί και σε διαδικαστικές παραβάσεις, με συνέπεια σημαντικές επιβαρύνσεις ακόμη και σε περιπτώσεις δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος ή προκύπτει ελάχιστος.
Συμπέρασμα – γενική θέση
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του Προέδρου, απαιτείται αξιολόγηση των ανωτέρω σημείων, ώστε το πλαίσιο κυρώσεων να υπηρετεί σταθερά την αναλογικότητα και να ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση, χωρίς να δημιουργούνται αντικίνητρα διόρθωσης/συνεργασίας ή αίσθημα ανασφάλειας δικαίου.
Θεόδωρος Σαββάκης
Πρόεδρος Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Ροδόπης