Η απιστία: τραύμα εμπιστοσύνης και επαναπροσδιορισμός σχέσης

Η απιστία: τραύμα εμπιστοσύνης και επαναπροσδιορισμός σχέσης

της Μάρθας Χατζηϊωαννίδου *

 

Η απιστία αποτελεί μια από τις πιο τραυματικές εμπειρίες μέσα σε μια σχέση, διότι δεν διαταράσσει μόνο τη συντροφικότητα αλλά κλονίζει την αίσθηση ασφάλειας.

Το άτομο που βιώνει προδοσία δεν πληγώνεται μόνο από την πράξη, αλλά από την κατάρρευση της εικόνας που είχε για τη σχέση και τον σύντροφό του. Εμφανίζονται έντονα συναισθήματα θυμού, θλίψης, ντροπής και σύγχυσης. Συχνά ενεργοποιείται η αυτοαμφισβήτηση: «Δεν ήμουν αρκετός;», «Τι δεν είδα;».

Η απιστία όμως δεν εξηγείται απλοϊκά ως αποτέλεσμα ελλείμματος του συντρόφου που προδόθηκε. Σε πολλές περιπτώσεις συνδέεται με προσωπικές δυσκολίες του ατόμου που απιστεί, όπως ανάγκη επιβεβαίωσης, φόβος δέσμευσης ή δυσκολία διαχείρισης συναισθηματικής εγγύτητας. Η πράξη λειτουργεί ως αποφυγή ουσιαστικής επικοινωνίας ή ως προσπάθεια ενίσχυσης εύθραυστης αυτοεκτίμησης. Για το ζευγάρι, η απιστία αποτελεί κρίσιμο σημείο καμπής.

Η εμπιστοσύνη δεν επανέρχεται με λόγια αλλά με συνέπεια και διαφάνεια. Αν επιλεγεί η επανασύνδεση, απαιτείται σαφής ανάληψη ευθύνης, ειλικρίνεια και χρόνος. Αν επιλεγεί η λήξη, χρειάζεται επεξεργασία ώστε η εμπειρία να μη μετατραπεί σε γενικευμένη καχυποψία προς τις μελλοντικές σχέσεις.

Το σημαντικό είναι να μην παγιδευτεί το άτομο στην ταυτότητα του θύματος ή του θύτη. Η απιστία δεν ορίζει την αξία κανενός. Είναι γεγονός που αποκαλύπτει ρωγμές, αλλά δεν ακυρώνει την ικανότητα για υγιή σύνδεση στο μέλλον.

Η ψυχική αποκατάσταση ξεκινά όταν μετατοπίζεται η ερώτηση από το «γιατί μου το έκανε;» στο «τι χρειάζομαι από εδώ και πέρα για να είμαι ασφαλής;».

Η εμπιστοσύνη μπορεί να ξαναχτιστεί, αλλά μόνο αν στηρίζεται σε νέα βάση και όχι στην άρνηση του τραύματος.

* Μάρθα Χατζηϊωάννιδου

Ψυχολόγος Γνωστικής Συμπεριφορικής Προσέγγισης

Μεταπτυχιακό στην Κλινική Ψυχολογία