Θανάσης Ζλατάνος : “Θέλω η μουσική μου να μεταδίδει ελευθερία, ανθρωπιά και ελπίδα, ακόμα και μέσα από σκοτεινές ή περίπλοκες διαθέσεις”

Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον καλλιτέχνη Θανάση Ζλατάνο. Ένας καλλιτέχνης γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησε τη μουσική του πορεία στη Νορβηγία στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ως κιθαρίστας και συνθέτης στη new wave και punk σκηνή, ενώ το 1979 συμμετείχε στους Medusa και στο άλμπουμ Medusing.

1. Με μια διαδρομή που ξεκινά από τη Θεσσαλονίκη, περνά από τη Νορβηγική new wave/punk σκηνή και φτάνει στο σήμερα με το Reborn Medusa, ποια θεωρείτε ότι είναι η κοινή “μουσική γραμμή” που ενώνει όλα αυτά τα κεφάλαια της πορείας σας;

Η κοινή γραμμή είναι η ελευθερία στην έκφραση και η ανάγκη να δημιουργώ μουσική που κινείται, που έχει groove και μελωδία αλλά και χώρο για πειραματισμό. Από τα πρώτα jazz-rock με τους Medusa στη Θεσσαλονίκη, στη new wave και punk ενέργεια στη Νορβηγία, μέχρι τις ηλεκτρονικές εξερευνήσεις και τις ορχηστρικές δουλειές, πάντα με ενδιέφερε η σύνθεση που “αναπνέει”. Δεν μένω στάσιμος σε ένα είδος· προσπαθώ να ενώσω ρυθμό, συναίσθημα και δομή. Το Reborn Medusa είναι η φυσική συνέχεια: διατηρεί το groovy DNA των παλιών Medusa αλλά το φοράει με σημερινά ρούχα.

2. Επιστρέφετε σε ένα ιστορικό project όπως οι Medusa, όχι ως αναπαραγωγή του παρελθόντος αλλά ως μια νέα καλλιτεχνική πρόταση. Τι σας οδήγησε σε αυτή την αναγέννηση;

Δεν επρόκειτο για νοσταλγία, αλλά για την ανάγκη να ολοκληρώσω έναν κύκλο. Οι Medusa ήταν το πρώτο μου μεγάλο βήμα το 1979. Μετά από δεκαετίες διαφορετικών διαδρομών (new wave, experimental, orchestral), ένιωσα ώριμος να ξαναπιάσω αυτό το όραμα με την εμπειρία και τα εργαλεία του σήμερα. Ήθελα να δείξω ότι η “ψυχή” μπορεί να εξελιχθεί χωρίς να χαθεί. Το Reborn δεν είναι remake· είναι επανατοποθέτηση.

3. Έχετε κινηθεί ανάμεσα σε progressive rock, jazz-rock, new wave, experimental electronic και orchestral μουσική. Νιώθετε ότι το Reborn Medusa είναι η πιο ολοκληρωμένη σύνθεση όλων αυτών των μουσικών σας ταυτοτήτων;

Ναι, το νιώθω έτσι. Εδώ συναντιούνται το groovy/jazz-rock υπόβαθρο των Medusa, η ενέργεια της new wave από Lumbago/Nekropolis, τα ηλεκτρονικά στοιχεία από δουλειές όπως το ARTififcial, και η αγάπη μου για πλούσιες ενορχηστρώσεις από τα orchestral έργα. Δεν είναι “όλα μαζί ανακατεμένα”, αλλά μια οργανική σύνθεση που ρέει φυσικά. Είναι ίσως το πιο ισορροπημένο σημείο της πορείας μου μέχρι τώρα.

4. Στη Νορβηγία συμμετείχατε ενεργά σε μια ιδιαίτερα δημιουργική μουσική σκηνή, με projects όπως οι Lumbago και οι Nekropolis. Πόσο επηρέασε αυτή η διεθνής εμπειρία τον τρόπο που προσεγγίζετε σήμερα τη σύνθεση και την παραγωγή;

Πολύ. Η Νορβηγική σκηνή της εποχής εκείνης (τέλη ’70s-αρχές ’80s) μου έμαθε την αξία της αυθεντικότητας, του πειραματισμού και της ομαδικής δημιουργίας χωρίς φόβο. Δούλεψα με εξαιρετικούς μουσικούς από διαφορετικά backgrounds, κάτι που ενίσχυσε την πολυεθνική και πολυμορφική προσέγγιση. Σήμερα αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη τόλμη στην παραγωγή: δεν διστάζω να προσθέσω πνευστά, ηλεκτρονικά layers ή σύγχρονες τεχνικές, διατηρώντας όμως την οργανική αίσθηση.

5. Αναφέρετε ότι στόχος ήταν να διατηρηθεί η “ψυχή” της Medusa με σύγχρονο ηχητικό ένδυμα. Τι σημαίνει για εσάς η λέξη “ψυχή” στη μουσική; Είναι οι μελωδίες, η ενέργεια, η αισθητική ή κάτι πιο βαθύ;

Για μένα η “ψυχή” είναι ο συνδυασμός ενέργειας και συναισθηματικής ειλικρίνειας που κάνει ένα κομμάτι να “μιλάει” απευθείας στον ακροατή, πέρα από τεχνική ή μόδα. Είναι οι μελωδίες που μένουν, το groove που κινεί το σώμα, αλλά και η αίσθηση ότι πίσω από τις νότες υπάρχει πραγματική ζωή, ιστορίες, συναίσθημα. Δεν είναι κάτι αφηρημένο· είναι αυτό που κάνει τη μουσική να νιώθει ζωντανή, ακόμα και μετά από χρόνια.

6. Το νέο άλμπουμ εμπλουτίζεται με περισσότερα πνευστά, νέες ενορχηστρώσεις και ηλεκτρονικά στοιχεία. Πώς αποφασίζετε πότε ένας κλασικός ήχος χρειάζεται εξέλιξη και όχι απλώς διατήρηση;

Ακούγοντας με ειλικρίνεια. Αν ένα κομμάτι ακούγεται “μουσειακό” ή περιορισμένο στον ήχο του παρελθόντος, τότε χρειάζεται εξέλιξη. Τα πνευστά προσθέτουν ζεστασιά και δυναμική, τα ηλεκτρονικά δίνουν βάθος και σύγχρονη υφή. Η απόφαση έρχεται από την υπηρεσία του τραγουδιού: τι το κάνει πιο δυνατό, πιο συγκινητικό, πιο σχετικό σήμερα; Δεν αλλάζω για αλλαγή, αλλά για να αναπνέει καλύτερα.

7. Από το experimental ARTififcial μέχρι έργα όπως το Alley of Angels, που έχει έντονο κοινωνικό φορτίο, η μουσική σας δείχνει να συνομιλεί με ιδέες και συναισθήματα πέρα από την καθαρή αισθητική. Τι θέλετε να “λέει” η μουσική σας όταν δεν υπάρχουν λόγια;

Θέλω να μεταδίδει ελευθερία, ανθρωπιά και ελπίδα, ακόμα και μέσα από σκοτεινές ή περίπλοκες διαθέσεις. Στο Alley of Angels μιλάει για την αθωότητα που χάνεται σε πολέμους. Σε instrumental ή experimental κομμάτια, προσπαθώ να δημιουργώ χώρους για στοχασμό, χαρά ή κάθαρση. Η μουσική χωρίς λόγια μπορεί να πει τα πιο βαθιά πράγματα ακριβώς επειδή μιλάει κατευθείαν στο υποσυνείδητο.

8. Έχοντας υπάρξει κιθαρίστας, συνθέτης, keyboard player αλλά και performer, πώς έχει αλλάξει η σχέση σας με την κιθάρα μέσα στα χρόνια; Παραμένει το βασικό σας εκφραστικό εργαλείο;

Η κιθάρα παραμένει βασικό εργαλείο, αλλά η σχέση έχει γίνει πιο ώριμη και λιγότερο “εγωκεντρική”. Παλιοτερα ήταν το κύριο όργανο έκφρασης· σήμερα είναι ένα από τα πολλά χρώματα στην παλέτα. Τη χρησιμοποιώ πιο στοχευμένα, συχνά σε συνδυασμό με electronics ή άλλα όργανα, ώστε να υπηρετεί καλύτερα τη συνολική σύνθεση.

9. Το κοινό σήμερα καταναλώνει μουσική πολύ διαφορετικά σε σχέση με τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Πιστεύετε ότι υπάρχει ακόμη χώρος για concept-driven και πολυεπίπεδες μουσικές προτάσεις όπως το Reborn Medusa;

Υπάρχει απόλυτα χώρος, ίσως και μεγαλύτερος. Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης, οι ακροατές διψούν για ουσία, για έργα με βάθος και αφήγηση. Το streaming επιτρέπει σε όποιον ψάχνει να βρει και να βυθιστεί σε concept albums. Το Reborn Medusa προτείνει ακριβώς αυτό: μια ολοκληρωμένη εμπειρία, όχι μόνο singles.

10. Με τόσο πλούσιο παρελθόν, υπάρχει κίνδυνος ο καλλιτέχνης να “συνομιλεί” υπερβολικά με τη νοσταλγία; Πώς κρατάτε τη δημιουργία στραμμένη προς το μέλλον;

Ο κίνδυνος υπάρχει, γι’ αυτό εστιάζω στο “τώρα” και στο “επόμενο”. Η νοσταλγία είναι καλή μόνο ως καύσιμο, όχι ως προορισμός. Κρατάω τη δημιουργία στραμμένη μπροστά δοκιμάζοντας νέους ήχους, συνεργαζόμενος με νέους ανθρώπους και θέτοντας πάντα το ερώτημα: “Τι λέει αυτό το έργο για τη ζωή μου σήμερα;”. Το μέλλον είναι η εξέλιξη, όχι η επανάληψη.

Σας ευχαριστώ πολύ για τις ερωτήσεις. Ελπίζω το Reborn Medusa να φτάσει σε όσους αναζητούν γνήσια, groovy και γεμάτη ενέργεια μουσική. Η Medusa δεν πέθανε — ξαναγεννιέται.

Επιμέλεια Ελεονόρα Καραμιχάλη