Δράμα: Τριήμερο Συνέδριο με τίλο “Η Εγνατία του Λαϊκού Πολιτισμού – Από την Ήπειρο ως τη Θράκη”

Στη Δράμα και συγκεκριμένα στο Συνεδριακό Κέντρο Πηγών Δήμου Δοξάτου, πραγματοποιείται η 1^η Περιφερειακή Συνάντηση του Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς με κεντρικό τίτλο «Η Εγνατία του Λαϊκού Πολιτισμού – Από την Ήπειρο ως τη Θράκη».  Όπως γράφει ο proinos-typos.gr, ο οποίος είναι και χορηγός επικοινωνίας της διοργάνωσης,  η συνάντηση που διεξάγεται στις 29, 30 και 31 Μαΐου, αποτελεί μια πρωτοβουλία περιφερειακής δικτύωσης που πραγματοποιείται, για πρώτη φορά, από το Δίκτυο Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, σε συνεργασία με το Τοπικό Δίκτυο Δράμας Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΑΠΚ) και με τη συμμετοχή φορέων από όλη την Ελλάδα.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του Δήμου Δοξάτου και της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στο Συνεδριακό Κέντρο Πηγών Δήμου Δοξάτου, υπό την αιγίδα και με την αμέριστη υποστήριξη της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΔιΝεΠοΚ).

Στόχος της Συνάντησης είναι να αναδείξει τις πολλαπλές εκφάνσεις της ζώσας πολιτιστικής κληρονομιάς της Βόρειας Ελλάδας και όχι μόνο, μέσα από παρουσιάσεις, θεματικές συζητήσεις, βιωματικά εργαστήρια και παράλληλες δράσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γνωριμία με τις κοινότητες και τους φορείς που συνθέτουν τον σύγχρονο πολιτιστικό χάρτη της χώρας, καθώς και στην ανάδειξη του πλούσιου πολιτισμικού αποθέματος των τοπικών κοινωνιών.

Κατά τη διάρκεια του τριημέρου, οι συμμετέχοντες φορείς θα παρουσιάσουν δράσεις, συνεργασίες, καλές πρακτικές και ερευνητικές προσεγγίσεις σχετικές με το έργο τους. Παράλληλα, τα βιωματικά εργαστήρια και οι ανοιχτές εκδηλώσεις για μικρούς και μεγάλους θα αναδείξουν με άμεσο τρόπο τη ζωντανή διάσταση της παράδοσης και του λαϊκού πολιτισμού, υπογραμμίζοντας τη σημασία και τη συμβολή τους στη σύγχρονη κοινωνία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα πυκνό πρόγραμμα, καθώς οι ομιλητές και τις τρεις ημέρες του συνεδρίου είναι πάρα πολλοί και όλοι έχουν εισήγηση ενός δεκαλέπτου.

Πρόγραμμα Συνεδρίου: 

Παρασκευή 29 Μαΐου

Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει στις 17.00 το απόγευμα της Παρασκευής 29 Μαΐου με τις εγγραφές και θα ακολουθήσουν καλωσόρισμα και χαιρετισμοί από την Αθαν. Θεοδωρίδου  Εκπρόσωπο της Συντονιστικής Επιτροπής Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, το δήμαρχο Δοξάτου Γ. Βογιατζή, την  Σταυρούλα-Βίλλυ Φωτοπούλου, Διευθύντρια Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού, τον Χρ. Τοψίδη περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και τον Απ. Σταθόπουλο, Εκπρόσωπο Δικτύου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Δράμας.

Στις 18.15 – 19.30 Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας με θέμα:  «Μιλώντας για τα Δίκτυα».

Συντονισμός: Φανή Μπαχαρίδου, Θεματική Αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών, Πολιτισμού και Εθελοντισμού Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης

Συμμετέχουν:

Σταυρούλα-Βίλλυ Φωτοπούλου, Διευθύντρια Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού

Μανόλης Χατζόπουλος, Γενικός Διευθυντής Αναπτυξιακής Δράμας

Αγγέλα Γιαννακίδου, Πρόεδρος Εθνολογικού Μουσείου Θράκης

Ελισσάβετ Χαριζάνη, Δίκτυο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Δράμας

Θεοδοσία Μαρούτση, Συντονιστική Επιτροπή Δικτύου Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, HERITΛGE.

Στις 19:35-20:45 «Η Εγνατία του λαϊκού πολιτισμού»:  Αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

Θεματικές που θα ανακοινωθούν:

– «Η άυλη πλευρά της μυστηριακής Θράκης μέσα από το Αρχείο του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής».

– «Παραδοσιακή φορεσιά Ν. Βύσσας» (Σύλλογος Γυναικών Ν. Βύσσας).

– «Ψηφιακές εφαρμογές και τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία των συλλόγων, των εκθέσεων, των ανθρώπων» (Terra Immersia).

– «”Συν-Τόπος” – Ενώνοντας τα θραύσματα της μνήμης: Η περίπτωση του μουσικού δικτύου “Μέλος”».

– «Η Σωκιαλίδικη Μικρασιατική Τσαμπούνα των Κυργίων Δράμας» (Περιβαλλοντικός Φιλαθλητικός Σύλλογος Δήμου Δοξάτου).

– «Από το σεντούκι στην προθήκη: Η διαδικασία συγκρότησης και ανάδειξης συλλογών του λαϊκού πολιτισμού».

– «Της μνήμης τα κιτάπια» – Σοφία Τσίγκου (Σύλλογος Μικρασιατών Καβάλας “Μνήμη Μικράς Ασίας”).

Στα 20.55  Εγκαίνια Έκθεσης: Πραγματοποίηση των εγκαινίων της έκθεσης «Φωτογραφικό Πανόραμα στοιχείων Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Δράμας», μια μοναδική ευκαιρία για τους επισκέπτες να δουν αποτυπωμένο τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής μας.

Θα ακολουθήσει παραδοσιακό γλέντι: Η εκδήλωση κορυφώνεται με μεγάλο παραδοσιακό γλέντι με το μουσικό σχήμα «Ηδωνές», υπό τον τίτλο «Χορεύοντας το Δίκτυο: Από την Ήπειρο ως τη Θράκη».

 

Σάββατο 30 Μαΐου

Το πρόγραμμα ανοίγει στις 10.00 – 12.00 αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

Συντονισμός:

Θεοδοσία Μαρούτση, The Heritage Management Organization (HERITΛGE).

Αικατερίνη Κοσμίδου, Α΄Νηπιαγωγείο Καλαμπακίου Δράμας, Π.Ε. Νομού Δράμας.

Θεματικές ανακοινώσεις:

– «Παραδοσιακή άρδευση με αυλάκια βαρύτητας και βιωσιμότητα: Το “σηκωμένο αυλάκι” στο Κυριακοχώρι Φθιώτιδας» (Σύλλογος Κυριακοχωριτών).

– «Ιστορική αναδρομή στην πορεία του Λυκείου Ελληνίδων Ορεστιάδας».

– «Γνωρίζω, χτίζω, ζω με την ξερολιθιά» (Διδασκαλία στην Α’ βάθμια εκπαίδευση) (Σύλλογος Τήνου “Αμπασάδα”).

– «Το κοπανέλι της Σαλαμίνας στο Εθνικό Ευρετήριο» (Σύλλογος “Σαλαμίνιων Καλλιτεχνών”).

– «Η προσέγγιση EMPATHS ως εργαλείο ενεργοποίησης κοινοτήτων» (Εθνολογικό Μουσείο Θράκης).

– «Ιστορίες που δεν σιωπούν: Οι “Καλόγεροι” του Βιζυηνού και η δύναμη της πολυακουστικής μνήμης» (Λύκειο Ελληνίδων Ξάνθης).

– «Η Εγνατία της τέχνης της πέτρας: Πυρσόγιαννη, Πεντάλοφος, Μεταξάδες» (Φίλοι Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής).

– «Ένα αρχαγγελίτικο καμαρικό σπίτι, 100 χρονών, “φιλοξενεί”, “θυμάται” και “διηγείται”» (Δύο Αρχαγγελίτικα Καμαρικά Σπίτια-Πρεσβευτές της Ελλάδας στον Κόσμο).

– «Υφαίνοντας δεσμούς κοινότητας: Η περίπτωση του Μουσείου Μετάξης» (Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς).

Διάλειμμα με γεύσεις του Πόντου – Οι παρευρισκόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα παραδοσιακό ποντιακό πρωινό, προσφορά του Πολιτιστικού Συλλόγου Κεφαλαρίου Δράμας.

12:30 – 13:45 Στρογγυλή Τράπεζα:

Εγγραφή στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Προκλήσεις και

προσκλήσεις .

Συντονισμός: Έλενα Μπαζίνη, Προϊσταμένη Τμήματος Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Διαπολιτισμικών Θεμάτων, Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού.

Συμμετέχουν:

Αλέξανδρος Λαμπρίδης, “Άπειρος” Πολυφωνικό Καραβάνι.

Αθανασία Θεοδωρίδου, Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου.

Ελευθερία Γκαρτζονίκα, Εκπρόσωπος των φορέων του Συρράκου για την εγγραφή του Πανηγυριού στο Συρράκο στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO.

Γιώργος Κίκης, Εκπρόσωπος των φορέων της Βλάστης για την εγγραφή του Τρανού Χορού στη Βλάστη στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO.

Στις 13.45-14.15 Παρουσίαση δρώμενου από τον Ιππικό Σύλλογο Δοξάτου Δράμας «Οι Φίλιπποι».

Στις 14.15  – Συζήτηση – Εργαστήριο: «Αποτύπωση και Καταγραφή της Ζώσας Παράδοσης. Τρόποι και Τόποι».

Αποτύπωση και Καταγραφή της Ζώσας Παράδοσης. Τρόποι και Τόποι .

Συντονισμός: Αλέξανδρος Λαμπρίδης, “Άπειρος” Πολυφωνικό Καραβάνι

Συμμετέχουν:

Δημήτρης Κιτσικούδης, Σκηνοθέτης  – Σίλας Μιχάλακας, Μοντέρ, Σκηνοθέτης – Γιώργος Τσάφος, Φωτογράφος  – Ανδρέας Ρεγγής, Πολιτιστικός Σύλλογος Πετρούσα.

Διάλειμμα & Παραδοσιακό Τραπέζι. Δικτύωση με Posters και γνωριμία με «Τις γεύσεις της Εγνατίας».

Στις 14.30-15.45 Διάλειμμα Posters/Δικτύωση Οι γεύσεις της Εγνατίας. Παραδοσιακό Τραπέζι.

Στις 15.45 – 17.15: Η Εγνατία του λαϊκού πολιτισμού. Αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

Συντονισμός: Γιώργος Τζαβάρας, ΜΠΟΥΛΟΥΚΙ, Περιοδεύον Εργαστήριο για τις Παραδοσιακές Τεχνικές Δόμησης.

Ελισσάβετ Χαριζάνη, Δίκτυο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Δράμας.

– «Κίρκη / Δοξάτο Μνημόνιο Συνεργασίας / Γέφυρες Μνήμης και ιστορίας» (Πολιτιστικός Σύλλογος Κίρκης).

– «Δράσεις ανάδειξης και διαφύλαξης στοιχείων πολιτιστικής κληρονομιάς» (Πολιτιστικός Σύλλογος Ανατολικορωμυλιωτών Κομοτηνής).

– «Το “Κονάκι του Παπουτσή” στην Όσσα: μια εναλλακτική συμμετοχική προσέγγιση» (Σύλλογος Οσσαίων “Η Αγία Κυράννα”).

– Αφιέρωμα στο Θέατρο Σκιών: Παρουσιάσεις από (Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών), (Οι μικροί αρχαιολόγοι) και (Θίασος σκιών “Τα παραμύθια του Καραγκιόζη”).

– «Το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας και η άυλη πολιτιστική κληρονομιά».

– «Μουσείο Ζαγορίσιου Πολιτισμού “Μάνα του Ζαγορίου”» (Zagoristas ΑμΚΕ).

– «Τριήμερα εργαστηρίων λαϊκού πολιτισμού για εφήβους στον Γρανίτη Δράμας» (Σύλλογοι Δοξάτου, Ξηροποτάμου, Νεροφράκτη, Μαυρολεύκης, Χωριστής, ΑμΚΕ Μποδούρογλου).

– «Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης: 75 χρόνια ενεργούς φροντίδας».

– «Ψηφιοποίηση πολιτιστικού περιεχομένου Δήμου Εορδαίας».

Διάλειμμα: Παραδοσιακός καφές και γλύκισμα από τα ξακουστά Χαλβαδοποιεία Ελευθερίου.

Στις 19.15 – 20.15 Η Εγνατία του λαϊκού πολιτισμού

Αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

Συντονισμός: Ραφαήλ Γιαννέλης, MedINA, Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο.

– Το Πολυφωνικό Καραβάνι & η Εγνατία της Λαϊκής Πολυφωνίας, “ΑΠΕΙΡΟΣ” Πολυφωνικό Καραβάνι.

– CalligrapheNia: Η ύφανση και η τέχνη της ντουλαπιάς, Ι. Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών Παλαιοχωρίου Χαλκιδικής.

– Η αποστολή και ο ρόλος του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Ξάνθης και της Θράκης, Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης.

– Από το Ασήμι στο Χαρτί: μια στοχευμένη σύμπραξη στο πλαίσιο του θεσμού, Μήνας Γιαννιώτικης Αργυροτεχνίας, Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς.

Στις 20:15-20:45 Παράλληλα Εργαστήρια (ΦΟΥΑΓΙΈ):

– Η Σηροτροφία του Σουφλίου, στο Δρόμο του Μεταξιού. Μουσείο Τέχνης Μεταξιού, Σουφλί Έβρου.

– Η Τέχνη της Γιαννιώτικης Αργυροτεχνίας, Κέντρο Παραδοσιακής Βιοτεχνίας Ιωαννίνων (ΚΕ.ΠΑ.ΒΙ.), Σωματείο Ασημουργών-Μεταλλοτεχνιτών Ιωαννίνων “Η Γιαννιώτικη Τέχνη”.

– Η Τέχνη του Σταθερού Χτενιού: Από την Παράδοση στην Πράξη, CIOFF

Στις 21:00-22:00 Μουσική Δράση: Πολυφωνίες από Ήπειρο, Βώλακα, Κάτω Ιταλία.“Χαονία”, Πρέπος & Πάθος, Πολυφωνικό Καραβάνι

Στις – 22:00-23:00 Μουσική Δράση: Στους Ρυθμούς των Δρώμενων της Δράμας, Παραδοσιακοί Οργανοπαίχτες, Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας (ΚΕ.Π.Α.Α.Μ.)

 

Κυριακή 31 Μαΐου

Η μέρα ξεκινάει με παραδοσιακό πρωινό στις 09.45 και ακολουθεί η συζήτηση στρογγυλής τράπεζας: Καλές Πρακτικές για την Ανάδειξη και τη Διαφύλαξη της Ζώσας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Στις 11:30-12:30 Η Εγνατία του λαϊκού πολιτισμού: Αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

– Η Αρναία των Καλλιγραφικών Υφαντών Σύλλογος Γυναικών Αρναίας.

– Μια φορά και έναν καιρό ήταν ο παραμυθάς…. Αφηγηματικά Δρώμενα.

– “Χτύποι της Γης”: Σχολικές πρακτικές διαφύλαξης και παιδαγωγικής αξιοποίησης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στην προσχολική εκπαίδευση 1ο Νηπιαγωγείο Καλαμπακίου.

– Κουσκούς στο Καλαμπάκι: τα “μυστικά” της σκάφης. Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου Δράμας.

– Πλέκοντας δεσμούς, υφαίνοντας κοινότητες: Η χειροτεχνία ως πράξη συλλογικότητας, γυναικείας συμμετοχής και κοινωνικής ανθεκτικότητας Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠαΔΑ).

Στις 12.30 – 13.45 Στρογγυλή τράπεζα: Εκπαιδευτικές διαδικασίες.

Συντονισμός: Σταυρούλα-Βίλλυ Φωτοπούλου, Διευθύντρια Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού.

Συμμετέχουν:

Γιώργος Παναγιάρης, Πρόεδρος Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης,

Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠαΔΑ)

Γιάννης Τσιαούσης, Φίλοι Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής-Άνθη της Πέτρας

Γιώργος Τζαβάρας, Σύλλογος Φίλων Μουσείου Ναυπηγικών & Ναυτικών Τεχνών Αιγαίου.

Στις 13:45-15:00 Διάλειμμα  – Posters/Δικτύωση. Οι γεύσεις της Εγνατίας. Παραδοσιακό Τραπέζι/Πίτες.

13:45-16:00 Παράλληλα Εργαστήρια

ΦΟΥΑΓΙΕ: Η Αρναία των Καλλιγραφικών Υφαντών, Σύλλογος Γυναικών Αρναίας Χαλκιδικής.

ΑΙΘΟΥΣΑ Α΄: Η τέχνη της αφήγησης, βιωματικό εργαστήριο παραμυθιών, Αφηγηματικά Δρώμενα.

ΑΙΘΟΥΣΑ Β΄: Παρουσίαση κατασκευής Προσωπίδας Μπαμπούγερων Καλής Βρύσης Δράμας.

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ΄: Λαογραφικά στοιχεία της Ανατολικής Ρωμυλίας, Πολιτιστικός Σύλλογος

Ανατολικορωμυλιωτών Κομοτηνής.

Εξωτερικός χώρος:

– Χτύποι της Γης, 1ο Νηπιαγωγείο Καλαμπακίου.

– Τα ψωμιά της Θράκης, Τοπική ομάδα Γυναικών Ορμενίου Ν. Έβρου.

– Χελιδονίσματα/Κατασκευή-διακόσμηση χελιδόνας, Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Δοξάτου.

– Σπαθουράκι – σπαθόλαδο: εθνοβοτανικές γνώσεις και πρακτικές του Δοξάτου Δράμας, Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Δοξάτου.

– Παρουσίαση Αράπηδων Μοναστηρακίου Δράμας, Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Μοναστηρακίου.

– Εργαστήριο παρασκευής Κουσκούς Καλαμπάκι Δράμας, Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου.

– Εργαστήριο παρασκευής Ασμάπιτας Μοναστηρακίου Δράμας, Πολιτιστικός Σύλλογος Μοναστηρακίου.

– Η καύση του Καλικάντζαρου στην Αδριανή Δράμας, Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Αδριανής Δράμας.

– Άρωμα Ηπείρου, Αδελφότητα Ηπειρωτών Νομού Ξάνθης.

– Εργαστήριο παρασκευής Σκουρόπιτας Πετρούσας Δράμας, Πολιτιστικός Σύλλογος Πετρούσας.

Στις 16:05-17:30 Η Εγνατία του λαϊκού πολιτισμού.

Αντιπροσωπευτικές παρουσιάσεις στοιχείων από την Ήπειρο ως τη Θράκη.

Συντονισμός: Βασιλική Πουλιούδη, Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας

– Φεστιβάλ ΦΑΕΡΟΠ η παραγωγική ταυτότητα σε προτεραιότητα, ΠΑΣΤΑΛΙ ΑΜΚΕ/

– ΦΙΛΟΤΕΧΝΕΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ – 10 χρόνια προσφοράς στην παράδοση, Στέγη Πολιτισμού, Παράδοσης & Λαογραφίας ΦΙΛΟΤΕΧΝΕΣ.

– Το Μουσικό Σχολείο Δράμας σε διάλογο με τις τοπικές κοινότητες: Μία ολιστική προσέγγιση στη μουσική εκπαίδευση μέσω των εργαστηρίων “Ηχογεωλογικά Τοπία της Δράμας” στον Γρανίτη, Μουσικό Σχολείο Δράμας.

– 100 Χρόνια 14ο Δημοτικό Σχολείο Δράμας (1926-2026),14ο Δημοτικό Σχολείο Δράμας

– Έθιμο του Καλικάντζαρου Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Αδριανής Δράμας.

Στις 16:55-17:30 Συμπεράσματα και λήξη με καφέ και γλυκό του κουταλιού από τον αγροτουριστικό συνεταιρισμό γυναικών Τριγώνου Ν. Έβρου, “η Γαία”.

Πηγή: proinos-typos.gr