ΙΜΜΑ: Εγκαίνια νέας περιοδικής έκθεσης με θέμα: “Η Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου – αρχές του 20ού αιώνα: Κοινωνική και Πολιτιστική Ζωή” (φωτος)

Με επισημότητα και ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της νέας περιοδικής έκθεσης του ΙΜΜΑ (Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα) με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου – αρχές του 20ού αιώνα: Κοινωνική και Πολιτιστική Ζωή», που φιλοξενείται στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, αναδεικνύοντας τη Θεσσαλονίκη ως διαχρονικό σταυροδρόμι πολιτισμών, ιδεών και ανθρώπων.

Μέσα από σπάνιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό από το Αρχείο του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΚΕΜΙΤ-ΙΜΜΑ) και σημαντικές ιδιωτικές συλλογές, όπως των Αλέξανδρου και Λένας Χαΐτογλου, του Γεωργίου Κωνσταντινίδη και του Βασίλη Γούναρη, αναδεικνύεται η οικονομική δραστηριότητα, οι κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες στη Θεσσαλονίκη, σε μία εποχή μετασχηματισμών, δοκιμασιών, αστικής ανάπτυξης και πολιτιστικής άνθησης.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2026 στην Αίθουσα Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Πρίστινας, με πρωτοβουλία και ουσιαστική συμβολή της επικεφαλής του Γραφείου Συνδέσμου της Ελλάδας στην Πρίστινα, πρέσβεως κας. Ελένης Βακάλη, αναδεικνύοντας τη μακροχρόνια συνεργασία της με το ΙΜΜΑ και την προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης στο κοινό του Κοσόβου. Στην ομιλία της στην εκδήλωση των εγκαινίων επισήμανε το αυξημένο ενδιαφέρον των πολιτών των Δυτικών Βαλκανίων για την πόλη, τονίζοντας τη σημασία του πολιτισμού, του τουρισμού και της ανθρώπινης επαφής ως μέσων ενίσχυσης του διαλόγου και της συνεργασίας.

Η διευθύντρια του ΙΜΜΑ, κ. Αθηνά Παυλίδου, υπογράμμισε ότι η Θεσσαλονίκη υπήρξε ιστορικά μία πολυπολιτισμική και εξωστρεφής πόλη, όπου η συνύπαρξη διαφορετικών κοινοτήτων διαμόρφωσε μία μοναδική πολιτισμική ταυτότητα. Όπως σημείωσε, οι εικόνες και οι προσωπικές ιστορίες της έκθεσης αναδεικνύουν διαχρονικές αξίες, όπως η αποδοχή της διαφορετικότητας, η ειρηνική συνύπαρξη, ο διάλογος και η πολιτισμική ανταλλαγή.

Ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΜΜΑ, κ. Νικόλαος Κ. Μαργαρόπουλος, τόνισε ότι η έκθεση φωτίζει τη ζωντανή ταυτότητα της Θεσσαλονίκης και επιβεβαιώνει τη σταθερή προσήλωση του Ιδρύματος στη διαφύλαξη και ανάδειξη της νεότερης ιστορίας της Μακεδονίας, μέσα από σύγχρονες και εξωστρεφείς πολιτιστικές δράσεις.

Η έκθεση δεν αποτελεί μόνο μία ιστορική αναδρομή, αλλά και ένα ζωντανό ταξίδι στη συλλογική μνήμη της Θεσσαλονίκης, αναδεικνύοντας τη διαχρονική δύναμη, την ταυτότητα και ιστορία της πόλης, τόνισε ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, κ. Χρήστος Μήττας.

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, κ. Βασίλης Γάκης, επισήμανε την ιερότητα του χώρου του Μουσείου για τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης, καθώς αφηγείται ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας και το πώς η Θεσσαλονίκη προσαρτήθηκε στο ελληνικό κράτος περίπου έναν αιώνα πριν. Υπογράμμισε πως η έκθεση προσφέρει μία ουσιαστική γνωριμία με τη Θεσσαλονίκη σε μία κομβική περίοδο της ιστορίας της και πρότεινε την ανάπτυξη πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ των δύο πόλεων, ξεκινώντας από τις Σχολές Καλών Τεχνών. Σημείωσε ακόμη πως τα μουσεία δεν είναι αποθήκες, ούτε χρονοκάψουλες μνήμης, αλλά δυναμικά στοιχεία της σύγχρονης, πολιτιστικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Σημαντική ήταν και η παρουσία του δημάρχου Πρίστινας, κ. Përparim Rama, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ Θεσσαλονίκης και Πρίστινας, εκφράζοντας μάλιστα το ενδιαφέρον για περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων των δύο πόλεων μέσω συμφωνίας αδελφοποίησης, με στόχο την ανάπτυξη κοινών δράσεων στον πολιτισμό, την εκπαίδευση, τον τουρισμό και την καινοτομία.

Η επιμελήτρια της έκθεσης, Καθηγήτρια του ΠΑΜΑΚ και Διευθύντρια του ΚΕΜΙΤ-ΙΜΜΑ, κ. Σταυρούλα Μαυρογένη, ανέφερε ότι ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους ανθρώπους και τις κοινότητες της Θεσσαλονίκης, στην εκπαίδευση, στα επαγγέλματα, στην αρχιτεκτονική και στην καθημερινή ζωή της εποχής, ενώ αναδεικνύονται και δύο καθοριστικά γεγονότα για την ιστορία της πόλης: η Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 και η άφιξη των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

Φωτογραφίες από εμβληματικά σημεία της παλιάς Θεσσαλονίκης, όπως οι Μύλοι Αλλατίνη, η Πύλη του Βαρδαρίου και η περιοχή των «Εξοχών», καθώς και βίντεο με χρήση AI που «ζωντανεύει» εικόνες της εποχής, προσφέρουν μια σύγχρονη, βιωματική εμπειρία στους επισκέπτες.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 30 Αυγούστου 2026 και συνοδεύεται από έντυπο κατάλογο με την επιμέλεια και την εκτύπωση της Dandelion Stories, ο οποίος λειτουργεί ως εργαλείο τεκμηρίωσης και μελέτης για τη Θεσσαλονίκη της περιόδου.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Υφυπουργός Μακεδονίας και Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού, κ. Χρήστος Μήττας εκ μέρους της Περιφερειάρχη ΠΜΚ, ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας, κ. Βασίλης Γάκης εκ μέρους του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος πατέρας Μάνος Παλαιολόγος εκ μέρους του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, ο Γενικός Πρόξενος της Γαλλίας στη Θεσσαλονίκη, κ. Jean-Luc Lavaud, η Γενική Πρόξενος της Αλβανίας, κ. Erida Dobrushi, ο Υποδιοικητής της ΑΔΙΣΠΟ Αρχιπλοίαρχoς κ. Εμμανουήλ Αναγνωστόπουλoς ως εκπρόσωπος  του  Διοικητή ΑΣΔΗΜ, ο Πρόεδρος της ΦΑΑΘ, κ. Γιώργος Κωνσταντινίδης, καθώς και εξέχοντα μέλη της αυτοδιοίκησης, της διπλωματικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Η διαδρομή της έκθεσης από την Πρίστινα στη Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνει τη δύναμη του πολιτισμού να υπερβαίνει σύνορα, να ενισχύει τη συνεργασία και να δημιουργεί ουσιαστικούς δεσμούς μεταξύ κοινωνιών και πόλεων.