Η υγεία του εγκεφάλου επηρεάζεται σημαντικά από τις καθημερινές μας συνήθειες, όχι μόνο από την ηλικία

Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η λειτουργία του εγκεφάλου δεν ακολουθεί απαραίτητα μια πορεία συνεχούς φθοράς με το πέρασμα των χρόνων. Αντίθετα, η νοητική απόδοση μπορεί να διατηρηθεί και ακόμη να βελτιωθεί σε προχωρημένες ηλικίες, εφόσον ο εγκέφαλος παραμένει ενεργός και εξασκείται συστηματικά.

Τι έδειξε η έρευνα

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, ανέλυσε στοιχεία από περίπου 4.000 ενήλικες ηλικίας από 19 έως 94 ετών. Οι συμμετέχοντες ακολούθησαν πρόγραμμα νοητικής ενδυνάμωσης που περιλάμβανε σύντομες καθημερινές ασκήσεις διάρκειας 5 έως 15 λεπτών.

Σκοπός των ερευνητών ήταν να διαπιστώσουν κατά πόσο η συστηματική πνευματική δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει τη γνωστική λειτουργία ανεξάρτητα από την ηλικία.

Πώς αξιολογήθηκε η εγκεφαλική λειτουργία

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν έναν ειδικό δείκτη που εξέταζε τρεις βασικούς τομείς:

• Τη διαύγεια της σκέψης και τη νοητική απόδοση.
• Τη συναισθηματική ευεξία και ισορροπία.
• Το αίσθημα κοινωνικής σύνδεσης και προσωπικού σκοπού.

Για την αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων χρησιμοποιήθηκαν περίπου 20 διαφορετικά τεστ που αφορούσαν τη μνήμη, την προσοχή, την ποιότητα του ύπνου και την ψυχολογική κατάσταση των συμμετεχόντων.

Ο εγκέφαλος διατηρεί την ικανότητα μάθησης σε κάθε ηλικία

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι οι συμμετέχοντες όλων των ηλικιών παρουσίασαν βελτίωση στις επιδόσεις τους, ακόμη και άτομα που βρίσκονταν στην όγδοη και ένατη δεκαετία της ζωής τους.

Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει ότι ο εγκέφαλος διατηρεί την ικανότητα προσαρμογής και εκμάθησης νέων δεξιοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Μάλιστα, όσοι ξεκίνησαν με χαμηλότερες επιδόσεις φάνηκε να αποκομίζουν τα μεγαλύτερα οφέλη από το πρόγραμμα, χωρίς όμως να αποκλείονται βελτιώσεις και στους συμμετέχοντες με ήδη υψηλή γνωστική απόδοση.

Η συνέπεια παίζει καθοριστικό ρόλο

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας ήταν ότι η πρόοδος δεν εξαρτιόταν κυρίως από την ηλικία, το φύλο ή το μορφωτικό επίπεδο των συμμετεχόντων.

Αντίθετα, ο παράγοντας που συνδέθηκε περισσότερο με τη βελτίωση ήταν η συστηματική συμμετοχή και η συνέπεια στην εκτέλεση των νοητικών ασκήσεων. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η εγκεφαλική υγεία επηρεάζεται σημαντικά από τις καθημερινές συνήθειες και τον τρόπο ζωής.

Η σημασία της νευροπλαστικότητας

Κεντρικό στοιχείο της μελέτης αποτελεί η έννοια της Νευροπλαστικότητα. Πρόκειται για την ικανότητα του εγκεφάλου να αναδιοργανώνεται, να δημιουργεί νέες νευρωνικές συνδέσεις και να προσαρμόζεται σε νέες εμπειρίες και ερεθίσματα.

Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν είναι ένα στατικό όργανο που ακολουθεί μια προκαθορισμένη πορεία φθοράς, αλλά ένα δυναμικό σύστημα που μπορεί να εξελίσσεται και να ενισχύεται μέσω της εξάσκησης.

Η ηλικία δεν καθορίζει απόλυτα τη νοητική απόδοση

Τα ευρήματα της μελέτης αμφισβητούν την παραδοσιακή αντίληψη ότι η γήρανση συνοδεύεται αναπόφευκτα από σημαντική γνωστική έκπτωση. Αντίθετα, δείχνουν ότι η πνευματική δραστηριότητα, η μάθηση και η συστηματική άσκηση του νου μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση και τη βελτίωση των νοητικών λειτουργιών ακόμη και σε μεγάλη ηλικία.

Με λίγα λόγια, η καλή λειτουργία του εγκεφάλου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από βιολογικούς παράγοντες. Οι καθημερινές επιλογές, η πνευματική εγρήγορση και η συνεχής εξάσκηση φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της γνωστικής υγείας σε κάθε στάδιο της ζωής.

Με αναφορές από:bovary.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ