Productivity guilt: Γιατί νιώθουμε ενοχές όταν ξεκουραζόμαστε και πώς μπορούμε να ξαναβρούμε τον ελεύθερο χρόνο μας;

Η λεγόμενη «ενοχή της παραγωγικότητας» (productivity guilt) περιγράφει το αίσθημα ότι δεν κάνουμε ποτέ αρκετά, ακόμη κι όταν έχουμε ανάγκη από ξεκούραση. Στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο ελεύθερος χρόνος συχνά αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για περισσότερη δουλειά ή αυτοβελτίωση, με αποτέλεσμα η χαλάρωση να συνοδεύεται από ενοχές και άγχος.

Από μικρή ηλικία το παιχνίδι και η ανεμελιά αποτελούν φυσικό μέρος της ζωής, όμως στην ενήλικη ζωή κυριαρχεί η αντίληψη ότι η αξία ενός ανθρώπου συνδέεται με την παραγωγικότητά του. Πολλοί μεγαλώνουν πιστεύοντας ότι η ξεκούραση είναι ένδειξη τεμπελιάς, ότι ο ελεύθερος χρόνος πρέπει να αξιοποιείται «χρήσιμα» και ότι η διασκέδαση πρέπει πρώτα να έχει κερδηθεί μέσα από την εργασία.

Η συνεχής αυτή πίεση επηρεάζει σημαντικά τον εγκέφαλο. Το χρόνιο στρες, οι απαιτητικές υποχρεώσεις, οι οικονομικές δυσκολίες και η αδιάκοπη έκθεση σε πληροφορίες διατηρούν τον οργανισμό σε κατάσταση συνεχούς εγρήγορσης. Αυτό μπορεί να μειώσει τη δημιουργικότητα, τη διάθεση, την κοινωνικότητα και την ικανότητα να απολαμβάνουμε δραστηριότητες που παλαιότερα μας ευχαριστούσαν. Έτσι, αρκετοί άνθρωποι νιώθουν μόνιμη κόπωση, έλλειψη ενδιαφέροντος και δυσκολεύονται να αφιερώσουν χρόνο σε όσα τους προσφέρουν χαρά.

Παράλληλα, η ψυχική εξάντληση ενισχύεται από τη γνωστική υπερφόρτωση που προκαλούν οι συνεχείς ειδοποιήσεις, τα ηλεκτρονικά μηνύματα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πολλές πληροφορίες και η ανάγκη για διαρκές multitasking. Όταν ο εγκέφαλος καταπονείται τόσο έντονα, ακόμη και η ψυχαγωγία μπορεί να μοιάζει με άλλη μία υποχρέωση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ευτυχία δεν έρχεται όταν ολοκληρωθούν όλες οι υποχρεώσεις, καθώς αυτές συνήθως δεν τελειώνουν ποτέ. Για τον λόγο αυτό, η χαρά και η ξεκούραση χρειάζεται να αποτελούν συνειδητή προτεραιότητα. Μικρές στιγμές απόλαυσης, χρόνος για αγαπημένα χόμπι, κοινωνικές επαφές χωρίς πίεση, φυσική άσκηση και παιχνίδι, ακόμη και στην ενήλικη ζωή, συμβάλλουν στην ψυχική ισορροπία. Η ξεκούραση δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά βασική ανάγκη για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και τη διατήρηση της ψυχικής υγείας.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ