Η φωνή ως «καθρέφτης» της υγείας: Πώς μια ηχογράφηση μπορεί να αποκαλύψει ενδείξεις για ασθένειες

Η φωνή μας ίσως κρύβει πολύ περισσότερες πληροφορίες για την υγεία μας απ’ όσες πιστεύαμε. Ερευνητές εξετάζουν εδώ και χρόνια αν μια σύντομη ηχογράφηση μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό παθήσεων που επηρεάζουν την καρδιά, τον εγκέφαλο ή το αναπνευστικό σύστημα, αναλύοντας χαρακτηριστικά όπως ο τόνος, ο ρυθμός, οι παύσεις και ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε.

Ένα σημαντικό εμπόδιο μέχρι σήμερα ήταν ότι οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς όρους για να περιγράψουν τα ίδια ή παρόμοια στοιχεία της φωνής, γεγονός που δυσκόλευε τη σύγκριση των μελετών και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, ομάδα 24 ειδικών από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική διαμόρφωσε ένα κοινό πλαίσιο ορισμών για τους λεγόμενους φωνητικούς βιοδείκτες, το οποίο δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Digital Biomarkers.

Οι φωνητικοί βιοδείκτες είναι μετρήσιμα χαρακτηριστικά της φωνής και της ομιλίας που μπορούν να προσφέρουν πληροφορίες για τη λειτουργία του οργανισμού. Μέχρι σήμερα, όμως, όροι όπως «βιοδείκτης φωνής» ή «βιοδείκτης ομιλίας» χρησιμοποιούνταν συχνά χωρίς σαφή διάκριση, παρότι μπορεί να αναφέρονται σε διαφορετικές λειτουργίες, όπως η αναπνοή, οι φωνητικές χορδές, η άρθρωση ή η διατύπωση του λόγου.

Στο νέο σύστημα ταξινόμησης, τα χαρακτηριστικά της φωνής οργανώνονται ανάλογα με τη βιολογική λειτουργία που αντανακλούν. Αρχικά εξετάζονται στοιχεία που σχετίζονται με την αναπνοή, όπως ο βήχας και οι παύσεις κατά την ομιλία. Ακολουθούν τα χαρακτηριστικά της φωνής, όπως ο τόνος και η καθαρότητά της, τα οποία ενδέχεται να μεταβάλλονται σε παθήσεις όπως η νόσος Πάρκινσον, όπου η ομιλία συχνά γίνεται πιο επίπεδη και μονότονη.

Οι επιστήμονες αξιολογούν επίσης τον τρόπο σχηματισμού των λέξεων, που εξαρτάται από τον συντονισμό της γλώσσας, των χειλιών και άλλων δομών του στόματος. Νοσήματα όπως η πλάγια μυατροφική σκλήρυνση μπορούν να επηρεάσουν την άρθρωση και τον ρυθμό της ομιλίας. Παράλληλα, εξετάζονται πιο σύνθετα στοιχεία, όπως το λεξιλόγιο, η σύνταξη και η συναισθηματική χροιά του λόγου, τα οποία μπορεί να παρουσιάζουν αλλαγές σε νευρολογικές ή ψυχικές διαταραχές.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το ίδιο χαρακτηριστικό της φωνής δεν συνδέεται πάντα με την ίδια αιτία. Για παράδειγμα, μια αλλαγή στον τόνο μπορεί να οφείλεται είτε στη λειτουργία των φωνητικών χορδών είτε στη συναισθηματική κατάσταση του ατόμου.

Η δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική και για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο στην ανάλυση ηχητικών δεδομένων. Αν και τα συστήματα αυτά μπορούν να αναγνωρίζουν μοτίβα που δύσκολα εντοπίζει το ανθρώπινο αυτί, συχνά δεν είναι ξεκάθαρο πώς προκύπτουν τα συμπεράσματά τους. Ένα κοινό σύστημα ορισμών αναμένεται να βοηθήσει τους ερευνητές να ερμηνεύουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα αποτελέσματα και να αξιοποιήσουν τη φωνή ως ένα πιθανό εργαλείο έγκαιρης αξιολόγησης της υγείας στο μέλλον.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ