Μικροβίωμα και μυϊκή δύναμη: Μπορεί η υγεία του εντέρου να επηρεάζει τη φυσική μας κατάσταση;

Οι επιστήμονες εξετάζουν τη σύνδεση ανάμεσα στο εντερικό μικροβίωμα, την άσκηση, την αποκατάσταση και τη λειτουργία των μυών

Όταν αναφερόμαστε στους παράγοντες που συμβάλλουν στη μυϊκή δύναμη και τη φυσική κατάσταση, συνήθως σκεφτόμαστε την άσκηση, τη σωστή διατροφή και την επαρκή ξεκούραση. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιστημονική έρευνα στρέφεται και σε έναν λιγότερο αναμενόμενο παράγοντα: το εντερικό μικροβίωμα.

Το πεπτικό σύστημα φιλοξενεί έναν τεράστιο αριθμό μικροοργανισμών, οι οποίοι φαίνεται να συμμετέχουν σε πολύ περισσότερες λειτουργίες από την απλή πέψη. Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον κατά πόσο αυτά τα βακτήρια μπορούν να επηρεάζουν τη λειτουργία των μυών, την ενέργεια, την αποκατάσταση και συνολικά τη φυσική απόδοση. Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι πιθανότατα υπάρχει σύνδεση, αν και η επιστημονική εικόνα δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει πλήρως.

Ο «διάλογος» ανάμεσα στο έντερο και τους μύες

Η σχέση μεταξύ του πεπτικού συστήματος και των μυών περιγράφεται πλέον από τους επιστήμονες ως «άξονας εντέρου-μυών» (gut-muscle axis). Πρόκειται για μια αμφίδρομη επικοινωνία, κατά την οποία το μικροβίωμα και το μυϊκό σύστημα φαίνεται να επηρεάζουν το ένα το άλλο.

Τα βακτήρια του εντέρου παράγουν διάφορες ουσίες που μπορεί να συμμετέχουν στη ρύθμιση της φλεγμονής, στον μεταβολισμό της ενέργειας και σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη λειτουργία των μυών.

Την ίδια στιγμή, η σωματική δραστηριότητα μπορεί να μεταβάλει τη σύνθεση και την ποικιλότητα του μικροβιώματος. Έτσι, φαίνεται να δημιουργείται μια αμφίδρομη σχέση: η κατάσταση του εντέρου ενδέχεται να επηρεάζει τους μύες, ενώ η άσκηση μπορεί με τη σειρά της να επηρεάζει θετικά το μικροβίωμα.

Τι έχουν δείξει οι έρευνες μέχρι σήμερα;

Ένα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων στοιχείων προέρχεται από μελέτες σε ζώα. Σε αρκετά πειράματα, οι αλλαγές στη σύνθεση του μικροβιώματος συνδέθηκαν με μεταβολές στη μυϊκή δύναμη, την αντοχή και την ικανότητα αποκατάστασης μετά τη σωματική δραστηριότητα.

Τα δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες είναι, ωστόσο, πιο περιορισμένα και σύνθετα. Ορισμένες έρευνες έχουν παρατηρήσει ότι άνθρωποι με μεγαλύτερη ποικιλία μικροοργανισμών στο έντερο ή αυξημένη παρουσία συγκεκριμένων βακτηρίων παρουσιάζουν καλύτερη φυσική κατάσταση και λειτουργική μυϊκή ικανότητα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το μικροβίωμα είναι η αιτία της καλύτερης φυσικής κατάστασης. Οι συγκεκριμένες έρευνες καταγράφουν κυρίως συσχετίσεις. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, ένας συνολικά πιο υγιεινός τρόπος ζωής να έχει θετική επίδραση τόσο στη λειτουργία των μυών όσο και στην κατάσταση του εντέρου.

Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει το μικροβίωμα

Ένα από τα συμπεράσματα που εμφανίζεται επανειλημμένα στην επιστημονική βιβλιογραφία είναι ότι η συστηματική άσκηση φαίνεται να συνδέεται με ένα πιο πλούσιο και ποικιλόμορφο εντερικό μικροβίωμα.

Η τακτική φυσική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της ήπιας αερόβιας άσκησης, έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερη ποικιλία βακτηρίων στο έντερο και αυξημένη παραγωγή ορισμένων ωφέλιμων ουσιών. Οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και του μεταβολισμού.

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργείται ένας θετικός κύκλος, όπου η κίνηση υποστηρίζει την υγεία του μικροβιώματος και ένα υγιές εντερικό περιβάλλον ενδέχεται να συμβάλλει στη συνολική σωματική λειτουργία.

Μπορεί ένα προβιοτικό να αυξήσει τη μυϊκή δύναμη;

Η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν συγκεκριμένα προβιοτικά ή ουσίες που παράγονται από το μικροβίωμα για την υποστήριξη της μυϊκής υγείας αποτελεί αντικείμενο έρευνας.

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα επαρκή στοιχεία ώστε να προτείνονται συγκεκριμένα προβιοτικά συμπληρώματα με στόχο την αύξηση της μυϊκής δύναμης ή τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης. Απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο αυστηρά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες για να διαπιστωθεί αν τέτοιες παρεμβάσεις έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα στον άνθρωπο.

Πώς μπορούμε να φροντίσουμε έντερο και μύες;

Παρότι η επιστημονική έρευνα για τον άξονα εντέρου-μυών συνεχίζεται, υπάρχουν ορισμένες συνήθειες που συνδέονται γενικότερα με την καλή λειτουργία τόσο του εντέρου όσο και του μυϊκού συστήματος:

• Περισσότερες φυτικές ίνες: Λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης μπορούν να αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
• Μεσογειακή διατροφή: Το συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερη ποικιλότητα του εντερικού μικροβιώματος.
• Συνδυασμός διαφορετικών μορφών άσκησης: Η αερόβια δραστηριότητα και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης μπορούν να ενταχθούν σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας.
• Επαρκής ύπνος και διαχείριση του στρες: Ο ύπνος και το ψυχολογικό στρες μπορούν να επηρεάσουν τόσο το μικροβίωμα όσο και τις διαδικασίες αποκατάστασης του οργανισμού.

Η υγεία του εντέρου στο επίκεντρο της φυσικής κατάστασης

Η αντίληψη ότι η φυσική κατάσταση εξαρτάται αποκλειστικά από τους μύες, την καρδιά και τους πνεύμονες φαίνεται να διευρύνεται. Η σύγχρονη έρευνα αντιμετωπίζει ολοένα περισσότερο τον ανθρώπινο οργανισμό ως ένα σύνολο συστημάτων που επικοινωνούν μεταξύ τους.

Το εντερικό μικροβίωμα φαίνεται να αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι αυτού του συστήματος. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει την άσκηση, την ισορροπημένη διατροφή ή την ξεκούραση, όμως ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που εξηγούν γιατί διαφορετικοί άνθρωποι μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετική ανταπόκριση στην ίδια σωματική δραστηριότητα.

Παρότι χρειάζεται ακόμη αρκετή έρευνα για να κατανοηθεί πλήρως η σχέση αυτή, τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η υγεία του εντέρου πιθανότατα θα απασχολεί όλο και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα σε σχέση με τη μυϊκή λειτουργία, τη φυσική κατάσταση και την υγιή γήρανση.

Με αναφορές από:vita.com/Επιμέλεια:ΜΚΜ