Πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει τη σκέψη και τη συνεργασία μας

Νέα στοιχεία δείχνουν ότι η κακή ποιότητα του αέρα δεν επιβαρύνει μόνο τη σωματική υγεία, αλλά μπορεί να επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη λήψη αποφάσεων, τη διάθεση και την αποτελεσματικότητα των ομάδων.

Όταν γίνεται λόγος για την ατμοσφαιρική ρύπανση, το μυαλό μας συνήθως πηγαίνει στις επιπτώσεις της στους πνεύμονες και την καρδιά. Ωστόσο, η ποιότητα του αέρα φαίνεται πως μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, παίρνουμε αποφάσεις και συνεργαζόμαστε με τους άλλους. Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη που εξέτασε περισσότερα από 15.000 παιχνίδια escape room στο Λονδίνο έδειξε ότι η αυξημένη ρύπανση συνδεόταν με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα των ομάδων.

Η ρύπανση μπορεί να δυσκολεύει την ομαδική συνεργασία

Τα escape rooms αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ομαδικής δραστηριότητας, καθώς οι συμμετέχοντες πρέπει να επικοινωνούν, να παρατηρούν, να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να βρίσκουν λύσεις μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τις ημέρες κατά τις οποίες η ατμοσφαιρική ρύπανση ήταν αυξημένη, οι ομάδες χρειάζονταν έως και 5% περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν τις δοκιμασίες τους.

Η επίδραση ήταν ακόμη πιο εμφανής σε μεγαλύτερες ομάδες και σε δραστηριότητες που πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο εταιρικού team building. Αυτό υποδηλώνει ότι η ποιότητα του αέρα μπορεί να επηρεάζει όχι μόνο την ατομική απόδοση, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα μέλη μιας ομάδας συντονίζονται και συνεργάζονται.

Αντίστοιχα ευρήματα έχουν προκύψει και από έρευνα σε επαγγελματίες σκακιστές. Η αυξημένη παρουσία λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 στον χώρο συνδέθηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα σημαντικών λαθών κατά τη διάρκεια των παρτίδων, ιδιαίτερα όταν ο διαθέσιμος χρόνος για τη λήψη αποφάσεων περιοριζόταν.

Η επίδραση δεν αφορά μόνο τους έντονα ρυπασμένους χώρους

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ορισμένοι ρύποι, όπως το μονοξείδιο του άνθρακα και το διοξείδιο του θείου, συσχετίστηκαν με μειωμένη απόδοση ακόμη και σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες από τα όρια που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αίσθημα κόπωσης ή δυσκολίας στη συγκέντρωση οφείλεται στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Υποδεικνύει, όμως, ότι το περιβάλλον στο οποίο ζούμε και εργαζόμαστε ενδέχεται να επηρεάζει τη νοητική μας λειτουργία περισσότερο από όσο συνειδητοποιούμε.

Με ποιον τρόπο επηρεάζεται ο εγκέφαλος;

Ορισμένοι ατμοσφαιρικοί ρύποι μπορούν να επηρεάσουν τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού. Για παράδειγμα, το μονοξείδιο του άνθρακα περιορίζει την ικανότητα του αίματος να μεταφέρει οξυγόνο και σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνο.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η ψυχολογική κατάσταση. Η έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συσχετιστεί σε έρευνες με μεταβολές στη διάθεση. Όταν κάποιος αισθάνεται ψυχικά επιβαρυμένος, μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να συνεργαστεί, να επικοινωνήσει ή να λάβει αποφάσεις. Έτσι δημιουργείται ένας αλυσιδωτός μηχανισμός: μειωμένη διάθεση μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερη επικοινωνία, πιο αργές αποφάσεις και δυσκολότερη επίλυση προβλημάτων.

Η καθαρή ατμόσφαιρα συμβάλλει και στην καθημερινή ευεξία

Μεγάλο μέρος της ημέρας μας το περνάμε σε κλειστούς χώρους, όπως σπίτια, γραφεία, σχολεία και αίθουσες συσκέψεων. Επομένως, η ποιότητα του εσωτερικού αέρα δεν αφορά μόνο την άνεσή μας, αλλά μπορεί να συνδέεται και με την ικανότητά μας να συγκεντρωνόμαστε και να συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά.

Ο καλός αερισμός, το άνοιγμα των παραθύρων όταν η εξωτερική ποιότητα του αέρα το επιτρέπει και η σωστή χρήση συστημάτων φιλτραρίσματος μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Μπορεί να μην έχουμε τη δυνατότητα να ελέγξουμε πλήρως την ατμόσφαιρα έξω από το σπίτι ή τον χώρο εργασίας μας, μπορούμε όμως να φροντίζουμε περισσότερο για την ποιότητα του αέρα στους χώρους όπου περνάμε καθημερινά πολλές ώρες.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ