Υπεραιωνόβιοι: Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού που ίσως κρύβουν το μυστικό προστασίας από τον καρκίνο

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ανοσοποιητικού συστήματος φαίνεται να εμφανίζουν οι άνθρωποι που ξεπερνούν τα 110 χρόνια. Νέα μελέτη δείχνει ότι στους υπεραιωνόβιους αυξάνεται σημαντικά ένας πληθυσμός ανοσοποιητικών κυττάρων που έχει τη δυνατότητα να επιτίθεται σε καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν έχει ακόμη αποδειχθεί αν η παρουσία τους αποτελεί αιτία της εξαιρετικά μεγάλης διάρκειας ζωής.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Cell Reports, επικεντρώνεται στα κυτταροτοξικά Τ-λεμφοκύτταρα CD4 (CD4 CTL). Πρόκειται για έναν σχετικά σπάνιο τύπο Τ κυττάρων, ο οποίος φαίνεται να αυξάνεται ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 100 ετών.

Τα συγκεκριμένα κύτταρα δεν έχουν μελετηθεί τόσο εκτενώς όσο άλλες κατηγορίες Τ-λεμφοκυττάρων. Προηγούμενες έρευνες, ωστόσο, έχουν δείξει ότι μπορούν να αυξάνονται κατά τη διάρκεια ιογενών λοιμώξεων και ότι έχουν τη δυνατότητα να καταστρέφουν κύτταρα που έχουν υποστεί μεταλλάξεις, μεταξύ άλλων σε περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονα και μελανώματος.

Ένα διαφορετικό προφίλ του ανοσοποιητικού

Η μελέτη των υπεραιωνόβιων είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς πρόκειται για έναν εξαιρετικά μικρό πληθυσμό ανθρώπων. Ο Κοσούκε Χασιμότο από το Πανεπιστήμιο της Οσάκα και οι συνεργάτες του κατάφεραν να μελετήσουν 10 ανθρώπους ηλικίας τουλάχιστον 110 ετών. Τα δεδομένα τους συγκρίθηκαν με εκείνα 18 ατόμων ηλικίας 70-99 και 100-109 ετών.

Τα αποτελέσματα παρουσίασαν αξιοσημείωτες διαφορές. Στα άτομα της δεκαετίας των 70, τα CD4 CTL αποτελούσαν περίπου το 4% των Τ κυττάρων. Το ποσοστό έφτανε σχεδόν στο 10% στις ηλικίες 100-109 ετών, ενώ στους υπεραιωνόβιους έφτανε κατά μέσο όρο το 17,6%.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο συγκεκριμένος πληθυσμός κυττάρων φαίνεται να ενισχύεται όσο προχωρά η ηλικία, πιθανότατα ως αντίδραση σε συγκεκριμένα αντιγόνα, δηλαδή ουσίες που μπορούν να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Όταν τα κύτταρα «αναγνωρίζουν» μια απειλή

Κάθε CD4 CTL διαθέτει ειδικούς υποδοχείς που μπορούν να αναγνωρίσουν συγκεκριμένα αντιγόνα. Όταν εντοπιστεί το αντίστοιχο αντιγόνο, το κύτταρο μπορεί να πολλαπλασιαστεί, δημιουργώντας περισσότερα κύτταρα με την ίδια ικανότητα αναγνώρισης.

Στους αιωνόβιους και υπεραιωνόβιους που συμμετείχαν στην έρευνα, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι τα CD4 CTL είχαν σχετικά περιορισμένη ποικιλία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και το 54% των συγκεκριμένων κυττάρων αναγνώριζε το ίδιο αντιγόνο.

Αυτό υποδηλώνει ότι με την πάροδο του χρόνου μπορεί να έχουν επικρατήσει συγκεκριμένες ομάδες κυττάρων που έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη ικανότητα να αντιμετωπίζουν ορισμένες απειλές.

Θα μπορούσαν να παίζουν ρόλο στην προστασία από τον καρκίνο;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας αφορά την πιθανή σχέση των CD4 CTL με τον καρκίνο.

Οι ερευνητές δεν μπορούσαν να γνωρίζουν με βεβαιότητα ποια αντιγόνα αναγνώριζαν τα κύτταρα, καθώς αυτά είχαν εντοπιστεί στο αίμα. Για να αποκτήσουν περισσότερες πληροφορίες, συνέκριναν τους υποδοχείς των κυττάρων των υπεραιωνόβιων με δεδομένα από υπάρχουσα βάση υποδοχέων CD4.

Παρότι κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε ιστορικό καρκίνου, σχεδόν 30 υποδοχείς παρουσίαζαν αντιστοιχίες με υποδοχείς που είχαν καταγραφεί σε ασθενείς με καρκίνο. Οι συσχετίσεις αφορούσαν συχνότερα καρκίνους του πνεύμονα, του μαστού και του ήπατος.

Το εύρημα δημιουργεί την υπόθεση ότι συγκεκριμένα CD4 CTL μπορεί να αναγνωρίζουν στόχους που σχετίζονται με καρκινικά κύτταρα. Στους υπεραιωνόβιους, ένας μεγαλύτερος αριθμός αυτών των κυττάρων ίσως συμβάλλει στην έγκαιρη αντιμετώπιση μεταλλαγμένων κυττάρων πριν αυτά εξελιχθούν σε καρκίνο.

Μια πολλά υποσχόμενη υπόθεση, όχι ακόμη απόδειξη

Οι επιστήμονες είναι πάντως προσεκτικοί. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα CD4 CTL είναι ο λόγος που κάποιοι άνθρωποι φτάνουν σε τόσο προχωρημένη ηλικία ούτε ότι προστατεύουν άμεσα από τον καρκίνο.

Για να επιβεβαιωθεί η υπόθεση, θα πρέπει να εντοπιστούν τα ακριβή αντιγόνα που αναγνωρίζουν αυτά τα κύτταρα και να αποδειχθεί πειραματικά ότι μπορούν να καταστρέψουν καρκινικά κύτταρα.

Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα προσφέρουν ένα ενδιαφέρον στοιχείο για την κατανόηση της μακροζωίας. Η μελέτη δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν παραμένει απαραίτητα αδρανές όσο μεγαλώνουμε, αλλά μπορεί να συνεχίζει να προσαρμόζεται και να ενισχύει συγκεκριμένες άμυνες.

Τα ευρήματα αναμένεται να οδηγήσουν σε περισσότερη έρευνα σχετικά με τον ρόλο του ανοσοποιητικού στη μακροζωία, στην πρόληψη του καρκίνου και στην προστασία από άλλες παθήσεις που συνδέονται με τη γήρανση.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ