Όταν κρύβουμε συνεχώς τα συναισθήματά μας: Πώς μπορεί να επηρεαστεί το σώμα;

Το να προσπαθούμε διαρκώς να αγνοούμε όσα αισθανόμαστε δεν σημαίνει ότι αυτά εξαφανίζονται. Σε αρκετές περιπτώσεις, πιο βοηθητικό μπορεί να είναι να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματά μας και να τους επιτρέψουμε να εκφραστούν με έναν υγιή τρόπο.

Υπάρχουν φορές που λέμε στον εαυτό μας «δεν έγινε και κάτι», χαμογελάμε και συνεχίζουμε κανονικά τη μέρα μας. Οι υποχρεώσεις και οι άνθρωποι γύρω μας μπορεί να κάνουν δύσκολη την έκφραση του θυμού, της στενοχώριας ή της απογοήτευσης. Έτσι, επιλέγουμε να αφήσουμε στην άκρη όσα νιώθουμε. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το συναίσθημα παύει να υπάρχει.

Συναισθηματική διαχείριση και καταπίεση δεν είναι το ίδιο

Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να διαχειριζόμαστε ένα συναίσθημα και στο να προσπαθούμε να το καταπνίξουμε.

Για παράδειγμα, αν κάποιος μας εκνευρίσει σε μια συζήτηση, μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι είμαστε θυμωμένοι και να επιλέξουμε να μην αντιδράσουμε εκείνη τη στιγμή. Μπορούμε να πούμε στον εαυτό μας ότι θα συζητήσουμε το ζήτημα αργότερα, όταν θα έχουμε ηρεμήσει. Αυτό αποτελεί συναισθηματική ρύθμιση, καθώς αναγνωρίζουμε το συναίσθημα και αποφασίζουμε συνειδητά πώς θα το διαχειριστούμε.

Αντίθετα, η καταπίεση συμβαίνει όταν θεωρούμε ότι δεν επιτρέπεται να θυμώνουμε, να στενοχωριόμαστε ή να επηρεαζόμαστε από κάτι. Φράσεις όπως «δεν πρέπει να αισθάνομαι έτσι», «δεν υπάρχει λόγος να στενοχωριέμαι» ή «πρέπει απλώς να το ξεχάσω» μπορεί να μας εμποδίζουν να κατανοήσουμε τι πραγματικά συμβαίνει μέσα μας.

Όταν τα συναισθήματα επηρεάζουν το σώμα

Μπορεί εξωτερικά να δείχνουμε ήρεμοι και ψύχραιμοι, ενώ εσωτερικά να καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για να κρατήσουμε μακριά ένα δύσκολο συναίσθημα. Αυτή η συνεχής προσπάθεια μπορεί να απαιτεί αρκετή ψυχική ενέργεια και, με την πάροδο του χρόνου, να συνδέεται με μεγαλύτερη ένταση, εκνευρισμό, ανησυχία ή την αίσθηση ότι βρισκόμαστε συνεχώς στα όριά μας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σώμα μπορεί να εκφράζει την ένταση πριν ακόμη καταλάβουμε συνειδητά τι νιώθουμε. Σφίξιμο στη γνάθο, ένταση στους ώμους, πονοκέφαλοι, προβλήματα στον ύπνο ή ενοχλήσεις στο στομάχι σε περιόδους στρες μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι χρειάζεται να κάνουμε μια παύση και να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στον εαυτό μας.

Έρευνα έχει δείξει ότι όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να περιορίσουν την εξωτερική έκφραση των συναισθημάτων τους, μπορεί πράγματι να φαίνονται λιγότερο συναισθηματικοί στους άλλους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αισθάνονται λιγότερο. Παράλληλα, το σώμα μπορεί να συνεχίζει να αντιδρά, με αλλαγές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και στον καρδιακό ρυθμό.

Η καταπίεση μπορεί να επηρεάσει και τα θετικά συναισθήματα

Η απομάκρυνση από τα δύσκολα συναισθήματα δεν σημαίνει πάντα ότι επηρεάζονται μόνο αυτά. Όταν κάποιος συνηθίζει να περιορίζει όσα αισθάνεται, μπορεί να δυσκολεύεται να βιώσει έντονα και τις ευχάριστες στιγμές.

Αυτό δεν εκφράζεται απαραίτητα ως στενοχώρια. Μπορεί να εμφανίζεται περισσότερο ως ένα αίσθημα κενού ή συναισθηματικής απόστασης. Το άτομο συνεχίζει να κάνει όσα χρειάζεται στην καθημερινότητά του, όμως μπορεί να αισθάνεται ότι τίποτα δεν το αγγίζει πραγματικά. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος να λειτουργεί περισσότερο μηχανικά, σαν να βρίσκεται σε έναν διαρκή «αυτόματο πιλότο».

Τα συναισθήματα μπορούν να μας δώσουν σημαντικές πληροφορίες

Τα συναισθήματα δεν αποτελούν απαραίτητα εντολές για το πώς πρέπει να δράσουμε. Μπορούν όμως να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε καλύτερα τι συμβαίνει μέσα μας.

Ο θυμός, για παράδειγμα, μπορεί να δείχνει ότι κάποιος παραβίασε τα προσωπικά μας όρια. Η λύπη μπορεί να φανερώνει ότι χάσαμε ή απομακρυνθήκαμε από κάτι που είχε ιδιαίτερη σημασία για εμάς. Το άγχος μπορεί να συνδέεται με την αίσθηση ότι δεν είμαστε επαρκώς προετοιμασμένοι ή ότι χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ασφάλεια.

Στόχος δεν είναι να αφήνουμε κάθε συναίσθημα να καθορίζει τη συμπεριφορά μας, αλλά να μπορούμε να ακούμε το μήνυμά του και στη συνέχεια να επιλέγουμε συνειδητά πώς θα αντιδράσουμε.

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε καλύτερα όσα νιώθουμε;

Την επόμενη φορά που θα πιάσουμε τον εαυτό μας να λέει «δεν έχω τίποτα», μπορούμε να σταματήσουμε για λίγο και να αναρωτηθούμε τι πραγματικά αισθανόμαστε εκείνη τη στιγμή.

Αντί να περιοριστούμε στο «είμαι καλά» ή «δεν είμαι καλά», μπορούμε να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε το συναίσθημα με μεγαλύτερη ακρίβεια. Μήπως αισθανόμαστε θυμό, φόβο, απογοήτευση, στενοχώρια, κούραση ή ότι έχουμε πληγωθεί;

Η αναγνώριση και η ονομασία ενός συναισθήματος μπορεί να μας βοηθήσει να το κατανοήσουμε καλύτερα και να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση όσων συμβαίνουν μέσα μας. Δεν χρειάζεται να εξαφανίσουμε ένα συναίσθημα για να το διαχειριστούμε· πολλές φορές το πρώτο βήμα είναι απλώς να του δώσουμε χώρο και να ακούσουμε τι προσπαθεί να μας πει.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ