Όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή: Τα σημάδια που πρέπει να προσέξουμε

Πολλοί άνθρωποι μπορεί να περνούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια κατάσταση συνεχούς «επιβίωσης», χωρίς να αντιλαμβάνονται τι τους συμβαίνει. Μάλιστα, αυτή η κατάσταση μπορεί να συνυπάρχει με σημαντικές επιτυχίες στην προσωπική ή επαγγελματική τους ζωή.

Ο όρος «κατάσταση επιβίωσης» δεν αποτελεί επίσημη ιατρική ή ψυχιατρική διάγνωση. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια κατάσταση κατά την οποία ο εγκέφαλος και το σώμα παραμένουν διαρκώς σε εγρήγορση εξαιτίας του παρατεταμένου στρες. Έτσι, ενώ εξωτερικά ένα άτομο μπορεί να φαίνεται δραστήριο, αποτελεσματικό και ιδιαίτερα παραγωγικό, εσωτερικά μπορεί να αισθάνεται εντελώς διαφορετικά.

Το στρες αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε δύσκολες ή απαιτητικές καταστάσεις. Όταν το άτομο αισθάνεται πίεση, το σώμα απελευθερώνει ορμόνες, όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη. Οι ουσίες αυτές αυξάνουν τους καρδιακούς παλμούς, την αναπνοή και την αρτηριακή πίεση, προετοιμάζοντας τον οργανισμό να αντιμετωπίσει την εκάστοτε δυσκολία.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό

Όταν η κατάσταση αυτή παρατείνεται, το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει μια συνεχιζόμενη απειλή, είτε αυτή είναι πραγματική είτε συναισθηματική. Ως αποτέλεσμα, ενεργοποιείται συνεχώς ο μηχανισμός «πάλης, φυγής ή παγώματος». Η ενέργεια του οργανισμού κατευθύνεται κυρίως στις λειτουργίες που θεωρούνται απαραίτητες για την αντιμετώπιση του κινδύνου, ενώ άλλες λειτουργίες περνούν σε δεύτερη προτεραιότητα.

Συνεχής κούραση

Ένα από τα συνηθισμένα σημάδια είναι η έντονη κόπωση, ακόμη και όταν έχει προηγηθεί αρκετός ύπνος. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή ο οργανισμός καταναλώνει διαρκώς ενέργεια προκειμένου να παραμένει σε κατάσταση ετοιμότητας.

Ενοχλήσεις στο πεπτικό

Η παρατεταμένη κατάσταση στρες μπορεί να επηρεάσει και το πεπτικό σύστημα. Η μειωμένη ροή αίματος προς το έντερο μπορεί να συνδέεται με ενοχλήσεις, όπως το φούσκωμα, αλλά και με μεταβολές στην όρεξη.

Διαταραχές στον ύπνο

Η συνεχής εγρήγορση μπορεί να δυσκολεύει την έλευση του ύπνου ή να προκαλεί συχνές αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να χαλαρώσει πλήρως.

Μυϊκή ένταση και πόνοι

Το παρατεταμένο στρες μπορεί επίσης να εκδηλωθεί σωματικά. Μπορεί να εμφανιστεί ένταση ή σφίξιμο στη γνάθο, στους ώμους και στον αυχένα, ενώ ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρουσιάζουν και πονοκεφάλους.

Επιπτώσεις στην ψυχική κατάσταση

Χάνεται η διάθεση για χαρά

Όταν ο εγκέφαλος επικεντρώνεται συνεχώς στην αντιμετώπιση προβλημάτων και στις επόμενες υποχρεώσεις, περιορίζεται ο χώρος για αυθορμητισμό, χιούμορ και ξεκούραση. Έτσι, ένα άτομο μπορεί να διαπιστώσει ότι έχει χάσει στοιχεία της προσωπικότητάς του που παλαιότερα εκδήλωνε φυσικά.

Επιτυχίες χωρίς πραγματική ικανοποίηση

Η καθημερινότητα μπορεί να μετατραπεί σε μια ατελείωτη σειρά υποχρεώσεων. Το άτομο ολοκληρώνει έναν στόχο και αμέσως περνά στον επόμενο, χωρίς να προλαβαίνει να χαρεί όσα πέτυχε. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να αισθάνεται συναισθηματικά αποστασιοποιημένο ή να θεωρεί τη ζωή μονότονη. Παράλληλα, ενδέχεται να κατηγορεί τον εαυτό του επειδή δεν αισθάνεται χαρούμενο, γεγονός που αυξάνει ακόμη περισσότερο την πίεση.

Έντονη ανυπομονησία και εκνευρισμός

Ακόμη και μικρές καθημερινές καταστάσεις, όπως μια καθυστέρηση, μια απλή ερώτηση ή οι απαιτήσεις των άλλων, μπορεί να προκαλούν δυσανάλογα έντονη ενόχληση. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή το νευρικό σύστημα βρίσκεται ήδη σε κατάσταση υπερφόρτωσης. Έτσι, ακόμη και μια μικρή επιπλέον απαίτηση μπορεί να μοιάζει σαν το τελευταίο βάρος που θα κάνει την ήδη συσσωρευμένη πίεση να ξεπεράσει τα όριά της.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ