Το έργο του Δημήτρη Φωτιάδη

«Το Μεσολόγγι του Φωτιάδη είναι μια σπουδαία δουλειά. Μια σπουδαία προσφορά στο λαό, όπως κι όλο το Εικοσιένα είναι του λαού. Και νομίζω πως, στα ψόφια τούτα χρόνια που ζούμε, ο Φωτιάδης με το Μεσολόγγι του ήρθε να δώσει ζωή στο λαό και πίστη στον εαυτό του».
—Κ. Βάρναλης
«Ο Φωτιάδης κάνει κι αυτή την εργασία κινημένος από την πεποίθηση πως μέσα στη λαϊκή συνείδηση δεν ατρόφησε το αίσθημα της ελευθερίας και της εθνικής ανεξαρτησίας και πως ο λαός μπορεί να βγει από τη σημερινή νάρκη του και να τινάξει από πάνω του όλους αυτούς που εμπορεύονται την τύχη του και τη ζωή του.Το “Μεσολόγγι” φρονηματίζει· η επική και δραματική πνοή που βγαίνει από τις περιγραφές και τις πληροφορίες του βιβλίου ξεσηκώνει την ψυχή κι ενεργεί σαν εθνικό κήρυγμα· είναι ένα διάβασμα αναγκαίο σήμερα».
—Μάρκος Αυγέρης
«Είναι ένα πολύτιμο έργο, όχι μόνο για το μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον του θέματος, που έχει και μια σύγχρονη σημασία, αλλά και για τη φωτεινή αφήγηση του και την όμορφη απλότητα του ύφους».
—George Thomson, Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Birmingham

«Κι ακόμα τούτο: Τι ψευτιές μάς δασκάλεψαν στα σκολειά και πόσο αργά – ας είναι καλά – έρχονται οι αληθινοί άνθρωποι να πουν την αλήθεια».
—Νίκος Καζαντζάκης
 
«Κάθε ευσυνείδητος ερευνητής, σε όποιο στρατόπεδο κι αν βρίσκεται, δεν μπορεί από σήμερα ν’ αγνοήσει τον Καραϊσκάκη του Φωτιάδη, σαν θέλει υπεύθυνα να μιλήσει για το Εικοσιένα».
—Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, Καθηγητής Πανεπιστημίου
 
«Ο Καραϊσκάκης είναι μια ρωμαλέα σύνθεση, ένα έργο καλογραμμένο, ένα βιβλίο διαφωτιστικό, ένα βιβλίο από κάθε άποψη χρήσιμο».
—Γιάνης Κορδάτος
 
«Ο Καραϊσκάκης, το έξοχο βιβλίο του κ. Φωτιάδη, μας εικονίζει ζωντανά κι ανάγλυφα μια σπάνια προσωπικότητα του Εικοσίενα».
—Γιάννης Ιμβριώτης, Καθηγητής Πανεπιστημίου

«Περιορίζομαι να διαπιστώσω, μαζί με πολλούς άλλους, τους τρανταγμούς που προκαλεί το συνολικό έργο του Φωτιάδη σε κάθε απλό κι ως χθες ανύποπτο άνθρωπο, βοηθώντας τον πρώτα πρώτα ν’ αγαπήσει την ιστορία μας, να νιώσει περήφανος γι’ αυτήν… Με κομμένη ανάσα διαβάζεις τις συνταρακτικές σελίδες για τη σύσκεψη των δικαστών, τη στιγμή που ο Πολυζωίδης φτάνει να γονατίσει με δάκρυα στα μάτια και να φιλάει τα χέρια των τριών “ανένδοτων” δικαστών, παρακαλώντας τους ν’ αναβάλουν, έστω, την απόφαση. Κι είσαι τότε κι εσύ έξω απ’ το τζαμί, ανάμεσα στο σιωπηλό, φουρτουνιασμένο πλήθος, καθώς έρχεται στο δικαστήριο κι επεμβαίνει ανοιχτά η εκτελεστική εξουσία, με τις λόγχες των χωροφυλάκων, για να στείλει όπως όπως τους αθάνατους ήρωες στην γκιλοτίνα… Δεν είναι λίγο να μας κρατάει με τόσες σελίδες καθηλωμένους, άγρυπνους κι αναστατωμένους, την ώρα που μας βιάζουν τόσα καθημερινά πράγματα – και στο τέλος, αντί να μετανιώσουμε, να λέμε κλείνοντας κι αυτό το βιβλίο του πως του χρωστάμε βαθιά ευγνωμοσύνη».
—Γεράσιμος Σταύρου
 
«Πρέπει να τονίσω ακόμη το ύφος του, το τόσο λογοτεχνικό, και τη στρωτή, καλοδουλεμένη και πλούσια σε εκφραστικούς τρόπους, καθάρια δημοτική γλώσσα του, πηγή για όσους θέλουν να μάθουν να τη χρησιμοποιούνε».
—Κώστας Σωτηρίου

«Μέσα από το βιβλίο του αναπηδά το νόημα της πραγματικής επανάστασης, όχι μονάχα σαν γεγονότος ιστορικού, αλλά σαν ψυχολογίας, όπου ο άνθρωπος εξισώνει μες στη συνείδησή του τη ζωή και το θάνατο και ξέρει πως πρέπει να περάσει μες από το θάνατο για να πιάσει στα χέρια του τη ζωή – ταυτόσημη πάντα με την ελευθερία σε κάθε επανάσταση. Αυτή σε οπλίζει με την ακαταγώνιστη δύναμη της απελπισίας – ο θάνατος κι ο οχτρός είν’ ένα πράμα, χτυπάς τον ένα και νικάς τον άλλο. “Κωνσταντή, θα πεθάνεις”, λέει απλά προς τον εαυτό του ο ήρωας του βιβλίου που κρίνουμε, ο ξυπόλυτος Ψαριανός μούτσος, κάθε φορά που είναι να ορμήσει και να κάψει το καράβι».
—Ασημάκης Πανσέληνος
 
«Ο Κανάρης είναι παιδί μιας ολόκληρης εποχής. […] Το βιβλίο του Φωτιάδη, εκτός απ’ όλα τ’ άλλα του καλά, μυρίζει αρμύρα, κατράμι και μπαρούτι. Μια γλώσσα απλή, δίχως περικοκλάδες και στολίδια, μα πλούσια, γιομάτη χυμούς, με μετρημένη χρησιμοποίηση της ναυτικής ορολογίας, σε τρόπο που, χωρίς να κάνει ακατανόητο το κείμενο, το χρωματίζει ζωηρά και μας το δίνει να το χαρούμε μ’ όλες μας τις αισθήσεις».
—Κ. Πορφύρης

Η Μικρασιατική Καταστροφή στάθηκε η πιο μεγάλη τραγωδία του Ελληνισμού, χειρότερη κι από κείνη της Άλωσης το 1453. Αμείλικτα ερωτήματα εγείρονται όπως: Ήταν σωστό να αποβιβάσει ο Βενιζέλος στρατό στη Σμύρνη; Πώς αντιμετωπίστηκαν οι Τούρκοι άμαχοι; Ποιοι ήταν οι πραγματικοί στόχοι της στρατιωτικής εκστρατείας μετά την πτώση του Βενιζέλου; Τι ρόλο έπαιξαν οι Μεγάλες Δυνάμεις; Γιατί τελικά έγειρε η πλάστιγγα υπέρ του Κεμάλ; Ποιοι ευθύνονται κυρίως για τη συμφορά που κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και ξερίζωσε σχεδόν ενάμισι εκατομμύριο ανθρώπους από τη γη τους; Και ένα τελευταίο: Μπορούν να δοθούν αμερόληπτες απαντήσεις που θα πουν όντως την αλήθεια και θα διδάξουν τις μελλοντικές γενιές;

Με αυτά κατά νου, ο Δημήτρης Φωτιάδης εξιστορεί, αναλύει και ερμηνεύει τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή αρχίζοντας από το πώς ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος φάνηκε να ανοίγει τον δρόμο για τη ριψοκίνδυνη υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Αξιοποιώντας τα πρακτικά της Δίκης των Έξι, το υλικό του Γενικού Επιτελείου Στρατού και τα απομνημονεύματα πολλών πρωταγωνιστών των γεγονότων από Ελλάδα και εξωτερικό, παρακολουθεί τις διπλωματικές διαβουλεύσεις, τις πολιτικές αποφάσεις και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μέχρι τέλους, δίνοντας έμφαση στην καθοριστική «Μάχη του Σαγγάριου». Στα ιστορικά ντοκουμέντα προσθέτει και τη δική του, συγκλονιστική μαρτυρία για όσα ανατριχιαστικά είδε και έζησε. Το αποτέλεσμα είναι ένα σαφές, πληροφοριακό και γλαφυρό κείμενο της μοναδικής πένας του Φωτιάδη που συμπληρώνεται από πλούσια εικονογράφηση και κατατοπιστικούς χάρτες, ένα πραγματικά σπουδαίο έργο για την κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας μας.