Τριετίες: Έρχονται αυξήσεις έως 1.300 ευρώ στους μισθούς – Ποιοι είναι δικαιούχοι

Νέος κύκλος μισθολογικών αυξήσεων από την 1η Ιανουαρίου – Οι εργαζόμενοι που συμπληρώνουν τριετία, οι αποδοχές έως 1.196 ευρώ, οι αλλαγές που έρχονται στον κατώτατο μισθό και η μεγάλη παγίδα του συμψηφισμού. Αναλυτικοί πίνακες με όλες τις αυξήσεις.

Για χιλιάδες μισθωτούς που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε προσαύξηση 10%, δηλαδή 92 ευρώ μικτά τον μήνα, με βάση τον σημερινό κατώτατο μισθό των 920 ευρώ.

Η αύξηση μπορεί να φτάσει τα 1.288 ευρώ μικτά σε ετήσια βάση, εφόσον ο εργαζόμενος δικαιούται την προσαύξηση ολόκληρο το έτος και υπολογιστούν οι 14 μισθολογικές καταβολές του ιδιωτικού τομέα.

Ωστόσο, πίσω από τη θετική αυτή εξέλιξη υπάρχουν αρκετές προϋποθέσεις και εξαιρέσεις. Η αύξηση δεν θα καταβληθεί οριζόντια σε όλους τους εργαζομένους, ούτε όσοι έχουν συμπληρώσει τρία ή περισσότερα χρόνια συνολικής εργασίας μπορούν αυτομάτως να τη διεκδικήσουν.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η ημερομηνία της προϋπηρεσίας, το ύψος των σημερινών αποδοχών, η συλλογική σύμβαση και κυρίως το γεγονός ότι η εργασιακή περίοδος από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 δεν υπολογίζεται για τη θεμελίωση νέων τριετιών.

Τα βασικά σε 30 δευτερόλεπτα

Η πρώτη τριετία που άρχισε να υπολογίζεται την 1η Ιανουαρίου 2024 συμπληρώνεται την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον έχει διανυθεί ο απαιτούμενος αναγνωριζόμενος χρόνος εργασίας.

Για τους υπαλλήλους που καλύπτονται από τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, η πρώτη τριετία αντιστοιχεί σε 10%, η δεύτερη σε 20% και η τρίτη σε 30% συνολική προσαύξηση.

Έτσι, με τη σημερινή βάση των 920 ευρώ, ο κατώτατος μισθός διαμορφώνεται στα 1.012 ευρώ με μία τριετία, στα 1.104 ευρώ με δύο και στα 1.196 ευρώ με τρεις.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η συγκεκριμένη προσαύξηση δεν σημαίνει υποχρεωτικά ισόποση αύξηση του πραγματικά καταβαλλόμενου μισθού, καθώς ο νόμος επιτρέπει τον συμψηφισμό της με ήδη υψηλότερες αποδοχές.

Ποιοι εργαζόμενοι δικαιούνται το 10% από την 1η Ιανουαρίου

Η βασική ομάδα δικαιούχων περιλαμβάνει εργαζομένους που βρίσκονταν ήδη στην αγορά εργασίας την 1η Ιανουαρίου 2024 και από τότε συγκεντρώνουν τρία χρόνια αναγνωριζόμενης προϋπηρεσίας.

Σε αυτή την κατηγορία μπορούν να ενταχθούν ακόμη και εργαζόμενοι με πολύ μεγαλύτερη πραγματική εργασιακή εμπειρία, εφόσον η αναγνωρίσιμη προϋπηρεσία τους αρχίζει από το 2024.

Για παράδειγμα, ένας υπάλληλος που προσλήφθηκε το 2018 και εργάζεται συνεχώς μέχρι σήμερα μπορεί να έχει εννέα χρόνια πραγματικής εμπειρίας στις αρχές του 2027, αλλά μόλις τρία χρόνια που αναγνωρίζονται για τη νέα μισθολογική ωρίμανση.

Ο λόγος είναι ότι τα χρόνια από το 2018 έως το τέλος του 2023 βρίσκονται μέσα στη νομοθετικά παγωμένη περίοδο.

Αντίστοιχα, εργαζόμενος που προσλήφθηκε την 1η Ιανουαρίου 2024 και εργάστηκε χωρίς διακοπή συμπληρώνει την πρώτη του τριετία την 1η Ιανουαρίου 2027.

Για όσους προσλήφθηκαν αργότερα μέσα στο 2024, η αντίστοιχη αύξηση μεταφέρεται στην ημερομηνία συμπλήρωσης των τριών ετών. Πρόσληψη την 1η Μαρτίου 2024, για παράδειγμα, σημαίνει συμπλήρωση τριετίας την 1η Μαρτίου 2027.

Επομένως, το νέο κύμα μισθολογικών ωριμάνσεων δεν περιορίζεται στην Πρωτοχρονιά, αλλά θα εξελίσσεται σταδιακά κατά τη διάρκεια του 2027.

Ο μεγάλος πίνακας των μισθολογικών αυξήσεων

Με βάση τον ισχύοντα από την 1η Απριλίου 2026 κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, οι νόμιμες κατώτατες αποδοχές για πλήρη απασχόληση διαμορφώνονται ως εξής:

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας δημιουργεί δικαίωμα σε υψηλότερο νόμιμο κατώτατο μισθό, όχι κατ’ ανάγκη σε αύξηση όλων των αποδοχών που καταβάλλει ήδη ο εργοδότης.

Η ανατροπή για όσους εργάζονταν πριν από το 2012

Μια δεύτερη σημαντική ομάδα εργαζομένων είναι όσοι διαθέτουν αναγνωριζόμενη προϋπηρεσία πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012.

Στην περίπτωσή τους, ο χρόνος αυτός δεν διαγράφεται. Είχε σταματήσει να υπολογίζεται κατά τη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου και άρχισε να συμπληρώνεται ξανά από την 1η Ιανουαρίου 2024.

Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που είχε συμπληρώσει δύο χρόνια αναγνωριζόμενης υπηρεσίας έως τον Φεβρουάριο του 2012 μπορεί, μετά την προσθήκη ενός ακόμη έτους εργασίας από το 2024, να έχει ήδη αποκτήσει δικαίωμα πρώτης τριετίας από το 2025.

Άλλος εργαζόμενος που είχε συγκεντρώσει περισσότερη προϋπηρεσία πριν από το πάγωμα μπορεί να συμπληρώνει δεύτερη ή τρίτη τριετία κατά τη διάρκεια του 2027.

Το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι οι εργαζόμενοι αυτοί δεν ξεκινούν υποχρεωτικά από το μηδέν. Η προϋπηρεσία μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου 2012 λειτουργεί ως αφετηρία, στην οποία προστίθεται ο αναγνωριζόμενος χρόνος εργασίας από το 2024 και μετά.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει διαφορετικές μισθολογικές ωριμάνσεις ακόμη και μεταξύ εργαζομένων της ίδιας ηλικίας, της ίδιας επιχείρησης και της ίδιας ειδικότητας.

Η μεγάλη παγίδα: Γιατί κάποιος με μισθό 1.100 ευρώ μπορεί να μην πάρει ούτε ένα ευρώ

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη λεπτομέρεια ολόκληρου του συστήματος.

Το άρθρο 33 του νόμου 5053/2023 προβλέπει ότι οι αυξήσεις από τριετίες μπορούν να συμψηφίζονται με τη διαφορά μεταξύ των ήδη καταβαλλόμενων τακτικών αποδοχών και των νόμιμων κατώτατων αποδοχών.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας εργοδότης που καταβάλλει ήδη υψηλότερο μισθό ενδέχεται να μην υποχρεούται σε νέα πρόσθετη αύξηση, εφόσον ο μισθός αυτός εξακολουθεί να καλύπτει το νέο νόμιμο κατώτατο όριο.

Ας εξεταστούν τέσσερα χαρακτηριστικά παραδείγματα εργαζομένων που συμπληρώνουν την πρώτη τριετία τους, χωρίς άλλη ευνοϊκότερη συμβατική πρόβλεψη.

Η διαφορά είναι καθοριστική. Για έναν εργαζόμενο των 920 ευρώ, η πρώτη τριετία φέρνει αύξηση 10% στις μικτές μηνιαίες αποδοχές του. Για κάποιον που ήδη λαμβάνει 980 ευρώ, το όφελος περιορίζεται στα 32 ευρώ.

Για τον εργαζόμενο των 1.100 ευρώ, η αναγνώριση της τριετίας μπορεί να μην επιφέρει καμία άμεση μεταβολή στον καταβαλλόμενο μισθό.

Συνεπώς, το «10%» δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως γενικευμένη αύξηση 10% σε όλες τις μισθοδοσίες. Πρόκειται για αύξηση του νόμιμου μισθολογικού ορίου που αντιστοιχεί στην προϋπηρεσία.

Πόσοι εργαζόμενοι μπορούν να ωφεληθούν

Οι εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί στην αγορά κάνουν λόγο για έναν δυνητικά σημαντικό αριθμό εργαζομένων, με αναφορές σε περίπου 200.000 μισθωτούς.

Ωστόσο, απαιτείται μια ουσιώδης διευκρίνιση. Η αύξηση του αριθμού των απασχολουμένων τα τελευταία χρόνια δεν ταυτίζεται με τον αριθμό όσων αποκτούν δικαίωμα προσαύξησης την 1η Ιανουαρίου 2027.

Για να προκύψει ένας ακριβής αριθμός πραγματικών δικαιούχων, θα έπρεπε να είναι γνωστά τα στοιχεία αναγνωριζόμενης προϋπηρεσίας, η διάρκεια απασχόλησης από το 2024, οι μισθοί, οι συλλογικές συμβάσεις και το αποτέλεσμα του συμψηφισμού.

Ένας εργαζόμενος που προσλήφθηκε το 2025 ή το 2026 χωρίς παλαιότερη αναγνωριζόμενη προϋπηρεσία δεν συμπληρώνει την πρώτη τριετία του το 2027.

Επομένως, ο αριθμός των εργαζομένων που θα δουν πραγματική αύξηση στη μισθοδοσία τους πρέπει να διαχωρίζεται από τον πολύ ευρύτερο αριθμό όσων αποκτούν ή συνεχίζουν να συγκεντρώνουν αναγνωριζόμενη προϋπηρεσία.

Νέες αυξήσεις τον Απρίλιο του 2027 – Πού μπορεί να φτάσει ο μισθός

Το 2027 αναμένεται να είναι έτος διπλής μισθολογικής μεταβολής για μέρος των χαμηλόμισθων εργαζομένων.

Από τη μία πλευρά έρχεται η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας, ενώ από την άλλη η κυβέρνηση προγραμματίζει νέα αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο του 2027.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, ο στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028, μέσω δύο διαδοχικών αυξήσεων: τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.

Στην κυβερνητική εξειδίκευση των μέτρων έχει παρουσιαστεί ενδεικτικό σενάριο αύξησης κατά 40 ευρώ σε κάθε μία από τις δύο ημερομηνίες.

Εάν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, ο κατώτατος μισθός θα διαμορφωθεί στα 960 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και στα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028.

Οι αντίστοιχες αποδοχές μαζί με τις τριετίες θα μπορούσαν να διαμορφωθούν ως εξής:

Η προοπτική αυτή δημιουργεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους εργαζομένους που θα συμπληρώσουν την πρώτη τριετία τους στις αρχές του 2027.

Για παράδειγμα, ένας υπάλληλος που αμείβεται σήμερα με 920 ευρώ, με τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας μπορεί να ανέβει στα 1.012 ευρώ τον Ιανουάριο και, εφόσον επαληθευτεί το κυβερνητικό σενάριο, στα 1.056 ευρώ από τον Απρίλιο.

Πρόκειται για συνολική αύξηση 136 ευρώ μικτά τον μήνα σε σχέση με τη σημερινή μισθολογική βάση.

Δεν θα προκύπτει, ωστόσο, για όλους το ίδιο όφελος, καθώς οι πραγματικές αποδοχές θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από τις προϋπάρχουσες αμοιβές και τον συμψηφισμό.

Τι ισχύει για τους εργατοτεχνίτες

Στους εργατοτεχνίτες η κλίμακα των τριετιών διαφέρει σημαντικά από εκείνη των υπαλλήλων.

Η προσαύξηση ανέρχεται σε 5% ανά τριετία, με ανώτατο όριο τις έξι τριετίες και συνολική προσαύξηση 30%.

Με βάση το ισχύον κατώτατο ημερομίσθιο των 41,09 ευρώ, η πρώτη τριετία ανεβάζει το νόμιμο ημερομίσθιο περίπου στα 43,14 ευρώ.

Στη δεύτερη τριετία το ποσό διαμορφώνεται περίπου στα 45,20 ευρώ και με τη συμπλήρωση έξι τριετιών φτάνει περίπου στα 53,42 ευρώ.

Πρόκειται επομένως για διαφορετική μισθολογική κλίμακα, η οποία δεν πρέπει να συγχέεται με την προσαύξηση 10% των υπαλλήλων.

Τι γίνεται με τη μερική απασχόληση και την αλλαγή εργοδότη

Δικαιώματα από αναγνωριζόμενη προϋπηρεσία μπορούν να δημιουργηθούν και για εργαζομένους με μερική απασχόληση.

Η σχετική εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας διευκρινίζει ότι ο χρόνος μερικής απασχόλησης υπολογίζεται σύμφωνα με τους ειδικότερους κανόνες σύγκρισης προς την πλήρη απασχόληση.

Η προσαύξηση εφαρμόζεται στις αντίστοιχες νόμιμες αποδοχές του εργαζομένου, όχι κατ’ ανάγκη στον μισθό πλήρους απασχόλησης.

Για παράδειγμα, σε μία απλή περίπτωση απασχόλησης στο μισό του πλήρους ωραρίου, με νόμιμο βασικό μισθό 460 ευρώ, μία τριετία 10% θα σήμαινε προσαυξημένο νόμιμο όριο 506 ευρώ μικτά.

Επιπλέον, ο εργαζόμενος που αμείβεται με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό δεν είναι απαραίτητο να συμπληρώσει την προϋπηρεσία του στον ίδιο εργοδότη.

Ο νόμος αναγνωρίζει προϋπηρεσία σε διαφορετικούς εργοδότες και ειδικότητες, εφόσον αυτή εμπίπτει στις χρονικές περιόδους που προσμετρώνται.

Για όσους υπάγονται σε συλλογικές συμβάσεις, ωστόσο, πρέπει να εξετάζονται οι ειδικότεροι όροι αναγνώρισης της προϋπηρεσίας.

Ο ρόλος των συλλογικών συμβάσεων

Η επιστροφή των τριετιών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον νομοθετημένο κατώτατο μισθό.

Το άρθρο 33 του νόμου 5053/2023 ήρε την αναστολή διατάξεων νόμων, συλλογικών συμβάσεων και διαιτητικών αποφάσεων που προβλέπουν μισθολογικές ωριμάνσεις βάσει του χρόνου εργασίας.

Κατά συνέπεια, εργαζόμενοι που υπάγονται σε ενεργές και εφαρμοστέες συλλογικές ρυθμίσεις ενδέχεται να δικαιούνται προσαυξήσεις με διαφορετικά ποσοστά, μισθολογικές βάσεις ή προϋποθέσεις.

Δεν υπάρχει, συνεπώς, μία ενιαία απάντηση για όλους τους κλάδους της οικονομίας. Το καθεστώς που προβλέπει η συλλογική ή ατομική σύμβαση μπορεί να διαφοροποιεί το αποτέλεσμα, ιδίως όπου θεσπίζονται ευνοϊκότερες αποδοχές.

Η προϋπόθεση της ανεργίας και ο κίνδυνος νέου παγώματος

Παρά την επανεκκίνηση των τριετιών από το 2024, ο νομοθέτης έχει διατηρήσει μηχανισμό πιθανής νέας αναστολής.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι σχετικές μισθολογικές ωριμάνσεις αναστέλλονται αυτοδικαίως εφόσον το ποσοστό ανεργίας υπερβεί το 10%.

Το σχετικό όριο δεν υπολογίζεται με βάση ένα μεμονωμένο μηνιαίο ποσοστό, αλλά με βάση τον μέσο όρο της ανεργίας των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ.

Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα αναστολής και υπό άλλες συνθήκες, με ειδικά αιτιολογημένη κυβερνητική απόφαση και τις διαδικασίες που ορίζει ο νόμος.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία πάντως εμφανίζουν την αγορά εργασίας σε αισθητά ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία τον Αύγουστο του 2026 υποχώρησε στο 7,4%, από 8,8% τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Το ποσοστό αυτό δεν ταυτίζεται με τον τετρατριμηνιαίο μηχανισμό του νόμου, αποτελεί όμως ένδειξη ότι οι συνθήκες στην αγορά εργασίας έχουν βελτιωθεί σημαντικά.

Πώς θα διαπιστώσει ο εργαζόμενος ότι δικαιούται αύξηση

Για να εξακριβωθεί η θεμελίωση της τριετίας, ιδιαίτερα σημαντικό είναι να προσδιοριστεί ο πραγματικός αναγνωριζόμενος χρόνος εργασίας.

Ο εργαζόμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει στοιχεία από τον ασφαλιστικό του βίο, βεβαιώσεις προϋπηρεσίας, παλαιότερες συμβάσεις και λοιπά αποδεικτικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους εργαζομένους με μεταβολές εργοδότη, διακοπές απασχόλησης και περιόδους ανεργίας, οι οποίες δεν μπορούν απλώς να συνυπολογιστούν ως χρόνος εργασίας.

Ακολούθως, πρέπει να συγκριθούν οι πραγματικά καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές με το νέο νόμιμο ή συλλογικά προβλεπόμενο μισθολογικό όριο.

Εφόσον υπάρχει διαφορά υπέρ του εργαζομένου, η μισθοδοσία πρέπει να προσαρμοστεί από την ημερομηνία θεμελίωσης του σχετικού δικαιώματος.

Η διαδικασία απαιτεί σωστό προσδιορισμό της προϋπηρεσίας και έλεγχο της εφαρμοστέας εργασιακής ρύθμισης, όχι απλώς καταμέτρηση των ημερολογιακών ετών από την πρώτη πρόσληψη.

Το μεγάλο ερώτημα: Πόσο πραγματική είναι τελικά η αύξηση;

Η επαναφορά των τριετιών αποτελεί σημαντική αποκατάσταση ενός μισθολογικού δικαιώματος που είχε μείνει σε αναστολή κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Ωστόσο, η πραγματική της επίδραση στο διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες.

Ο πρώτος είναι το κατά πόσο οι προσαυξήσεις θα μετατραπούν σε νέες καταβαλλόμενες αποδοχές ή θα απορροφηθούν από τον συμψηφισμό. Ο δεύτερος είναι η πορεία του κόστους ζωής.

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, με τις αυξήσεις στη στέγαση, στην ενέργεια και σε καθημερινές δαπάνες να περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Η άνοδος ενός μισθού κατά 92 ευρώ μικτά τον μήνα μπορεί να έχει ουσιαστική σημασία για έναν χαμηλόμισθο εργαζόμενο, αλλά δεν επαρκεί από μόνη της για να αντισταθμίσει τις συσσωρευμένες επιβαρύνσεις των τελευταίων ετών.

Παράλληλα, όσο μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων συμψηφίζεται με υφιστάμενες αποδοχές, τόσο περιορίζεται η άμεση επίδραση της επαναφοράς των τριετιών στο συνολικό μισθολογικό εισόδημα.

Το 2027, πάντως, αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη χρονιά για τη μισθολογική πολιτική. Η πρώτη μεγάλη συμπλήρωση τριετιών μετά το ξεπάγωμα συμπίπτει με τον προγραμματισμένο νέο κύκλο αυξήσεων του κατώτατου μισθού και τη σχεδιαζόμενη περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

Το πραγματικό αποτέλεσμα δεν θα κριθεί μόνο από τα ποσοστά των κυβερνητικών ανακοινώσεων, αλλά από το πόσα επιπλέον ευρώ θα εμφανιστούν τελικά στη μισθοδοσία και, κυρίως, στην τσέπη κάθε εργαζομένου.

sofokleous10.gr