| Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η μεγάλη ενίσχυση του φαινομένου El Niño, το οποίο συνδέεται με σημαντικές μεταβολές στα παγκόσμια συστήματα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων. Τον Οκτώβριο, η θερμοκρασιακή ανωμαλία στην περιοχή Niño 3.4 του τροπικού Ειρηνικού έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ. Η ενίσχυση αυτή αυξάνει την πιθανότητα ακόμα εντονότερων καυσώνων, ξηρασιών και πλημμυρών σε πολλές περιοχές του κόσμου. Ταυτόχρονα, οι θαλάσσιοι καύσωνες απειλούν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, τα κοράλλια, την αλιεία και τις παράκτιες κοινότητες.
Η έκθεση του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) για τις παγκόσμιες εκπομπές το 2026, με τίτλο «Το Σημείο της Επιστροφής», ξεκινά με μια ιδιαίτερα ανησυχητική εκτίμηση για την πορεία των παγκόσμιων εκπομπών αερίων. Μετά από δεκαετίες ανεπαρκούς κλιματικής δράσης, η υπέρβαση του ορίου του 1,5°C είναι πλέον αναπόφευκτη, ακόμη και στο αισιόδοξο σενάριο, επομένως το ζητούμενο μετατοπίζεται στον περιορισμό του μεγέθους και της διάρκειας αυτής της υπέρβασης.
Το σενάριο της «περιορισμένης υπέρβασης» (limited overshoot) προβλέπει ότι η παγκόσμια αύξηση θα κορυφωθεί περίπου στα μέσα του αιώνα στους 1,7-1,8°C και στη συνέχεια θα μπορούσε να επιστρέψει στον 1,5°C ή χαμηλότερα έως το 2100, με πιθανότητα περίπου 50%. […] Η έκθεση επισημαίνει, ότι απαιτείται δραστικός περιορισμός της χρήσης άνθρακα, μείωση των εκπομπών μεθανίου, ριζική επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τριπλασιασμός της δυναμικότητας των ανανεώσιμων πηγών ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2035. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η προσωρινή υπέρβαση του 1,5°C δεν είναι χωρίς συνέπειες: όσο μεγαλύτερο το χρονικό διάστημα σε υψηλότερες θερμοκρασίες τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μη αναστρέψιμων αλλαγών στα οικοσυστήματα, στους πάγους και στην ωκεάνια κυκλοφορία.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι, δέκα χρόνια μετά τη Συμφωνία του Παρισιού, ο στόχος του 1,5°C δεν έχει εγκαταλειφθεί, αλλά η επίτευξή του στο τέλος του αιώνα απαιτεί πλέον να ξεπεραστούν οι σημερινές πολιτικές αγκυλώσεις και να ληφθούν πολύ πιο φιλόδοξα μέτρα. |
