Εμμηνόπαυση και εγκέφαλος: Μπορεί η ηλικία έναρξής της να επηρεάζει τη μελλοντική εγκεφαλική υγεία;

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια σημαντική αλλαγή στη ζωή μιας γυναίκας και οι επιδράσεις της δεν περιορίζονται μόνο στην περίοδο κατά την οποία εμφανίζεται. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η ηλικία στην οποία ξεκινά η εμμηνόπαυση ενδέχεται να σχετίζεται με τον τρόπο που εξελίσσεται η γήρανση του εγκεφάλου ακόμη και πολλά χρόνια αργότερα.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, συμμετείχαν 2.603 γυναίκες με μέση ηλικία τα 78 χρόνια. Οι ερευνητές τις παρακολούθησαν για χρονικό διάστημα που έφτασε έως και τα 18 έτη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι γυναίκες που είχαν βιώσει την εμμηνόπαυση σε μικρότερη ηλικία παρουσίασαν ελαφρώς ταχύτερη μείωση ορισμένων γνωστικών λειτουργιών, μεταξύ των οποίων και η επεισοδιακή μνήμη. Πρόκειται για την ικανότητα του ανθρώπου να ανακαλεί συγκεκριμένα γεγονότα και προσωπικές εμπειρίες.

Παράλληλα, οι επιστήμονες παρατήρησαν συσχέτιση ανάμεσα στην πρωιμότερη εμμηνόπαυση και την εμφάνιση διάγνωσης της νόσου Αλτσχάιμερ σε μικρότερη ηλικία. Σε επίπεδο πληθυσμού, υπολόγισαν ότι οι γυναίκες που είχαν φτάσει στην εμμηνόπαυση δέκα χρόνια νωρίτερα παρουσίαζαν περίπου 1,8 λιγότερα χρόνια χωρίς διάγνωση Αλτσχάιμερ. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά τον γενικό πληθυσμό και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρόβλεψη για τον κίνδυνο ενός συγκεκριμένου ατόμου.

Τι αποκάλυψαν οι εξετάσεις του εγκεφάλου

Από τις γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα, οι 774 πραγματοποίησαν επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου. Οι επιστήμονες εξέτασαν, μεταξύ άλλων, τις αλλοιώσεις στη λευκή ουσία του εγκεφάλου. Η λευκή ουσία αποτελεί ένα είδος δικτύου επικοινωνίας που συνδέει διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου και επιτρέπει τη μεταφορά πληροφοριών μεταξύ τους.

Οι αλλοιώσεις στη λευκή ουσία είναι συχνότερες όσο αυξάνεται η ηλικία και έχουν συσχετιστεί με προβλήματα σε λειτουργίες όπως η προσοχή, η οργάνωση, η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και άλλες νοητικές ικανότητες.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι γυναίκες που είχαν περάσει στην εμμηνόπαυση πέντε χρόνια νωρίτερα παρουσίασαν περίπου 15% μεγαλύτερη συσσώρευση τέτοιων αλλοιώσεων μέσα σε διάστημα δέκα ετών.

Γιατί μπορεί να υπάρχει αυτή η σχέση;

Μία από τις πιθανές εξηγήσεις που εξετάζουν οι επιστήμονες σχετίζεται με την πτώση των επιπέδων των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση. Οι συγκεκριμένες ορμόνες φαίνεται να παίζουν ρόλο στη φυσιολογική λειτουργία των νευρικών κυττάρων και των αιμοφόρων αγγείων.

Παράλληλα, ενδέχεται να συμβάλλουν στην προστασία της λευκής ουσίας από παράγοντες που μπορούν να την επιβαρύνουν, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου, η υψηλή χοληστερόλη και η παχυσαρκία.

Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Η έρευνα ήταν παρατηρητική, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η πρώιμη εμμηνόπαυση προκαλεί άμεσα τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν στον εγκέφαλο.

Επιπλέον, ένα μέρος των στοιχείων βασίστηκε στην ανάκληση από τις ίδιες τις συμμετέχουσες της ηλικίας κατά την οποία είχαν εμφανίσει εμμηνόπαυση, κάτι που αποτελεί έναν ακόμη περιορισμό της μελέτης.

Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης ίσως αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να κατανοηθεί με ακρίβεια η σχέση αυτή και να διαπιστωθεί ποιοι άλλοι παράγοντες επηρεάζουν την πορεία της γνωστικής και εγκεφαλικής υγείας με την πάροδο των χρόνων.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ