Παίζει ρόλο η ώρα που τρώμε; Τι δείχνει νέα μελέτη για το σωματικό λίπος και τον χρονότυπο

Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τον ίδιο βιολογικό ρυθμό. Κάποιοι ξυπνούν γεμάτοι ενέργεια από νωρίς το πρωί, ενώ άλλοι αποδίδουν καλύτερα τις βραδινές ώρες. Αυτή η φυσική προτίμηση στον χρόνο ύπνου και δραστηριότητας ονομάζεται χρονότυπος και, σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες, φαίνεται πως μπορεί να επηρεάζει όχι μόνο τον ύπνο, αλλά και το σωματικό βάρος, τη διατροφή και τη μεταβολική υγεία.

Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Nutrition διαπίστωσε ότι οι γυναίκες με βραδινό χρονότυπο εμφάνιζαν μεγαλύτερο ποσοστό σωματικού λίπους, αυξημένη συγκέντρωση λίπους στην κοιλιακή χώρα και λιγότερο ευνοϊκούς μεταβολικούς δείκτες σε σύγκριση με όσες είχαν πρωινό ή ενδιάμεσο χρονότυπο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι σημαντικό ρόλο δεν παίζει μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πότε καταναλώνουμε τα γεύματά μας.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 287 υγιείς γυναίκες ηλικίας 18 έως 45 ετών στη Νέα Ζηλανδία. Οι επιστήμονες αξιολόγησαν τον χρονότυπό τους, τη σύσταση του σώματος, τις διατροφικές τους συνήθειες και διάφορους μεταβολικούς δείκτες, όπως τα επίπεδα γλυκόζης, ινσουλίνης, τριγλυκεριδίων και HDL χοληστερόλης.

Οι περισσότερες συμμετέχουσες ανήκαν στον ενδιάμεσο χρονότυπο, ενώ περίπου μία στις τρεις ήταν βραδινοί τύποι. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες που προτιμούσαν να ξενυχτούν είχαν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος, μεγαλύτερο ποσοστό λίπους και αυξημένη συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς. Παράλληλα, εμφάνιζαν υψηλότερες τιμές τριγλυκεριδίων, ινσουλίνης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c), ενώ τα επίπεδα της «καλής» HDL χοληστερόλης ήταν χαμηλότερα.

Δεν μετρά μόνο πόσο τρώμε, αλλά και πότε

Παρότι η συνολική ημερήσια πρόσληψη θερμίδων δεν διέφερε σημαντικά μεταξύ των ομάδων, υπήρχε μεγάλη διαφορά στην κατανομή των γευμάτων μέσα στην ημέρα.

Οι γυναίκες με πρωινό ή ενδιάμεσο χρονότυπο κατανάλωναν μεγαλύτερο μέρος της ημερήσιας ενέργειάς τους τις πρωινές ώρες, ενώ οι βραδινοί τύποι έτρωγαν ελάχιστα πριν από τις 10 το πρωί και συγκέντρωναν μεγάλο μέρος των θερμίδων τους μετά τις 8 το βράδυ.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο οργανισμός δεν μεταβολίζει την τροφή με τον ίδιο τρόπο όλη την ημέρα. Νωρίς μέσα στη μέρα η ευαισθησία στην ινσουλίνη και ο μεταβολισμός της γλυκόζης λειτουργούν πιο αποτελεσματικά, ενώ τις βραδινές ώρες το σώμα φαίνεται να ευνοεί περισσότερο την αποθήκευση ενέργειας.

Η σημασία της ποιότητας των γευμάτων

Εκτός από τη χρονική κατανομή της τροφής, οι βραδινοί τύποι εμφάνιζαν και χαμηλότερη πρόσληψη πολύτιμων θρεπτικών συστατικών, όπως φυτικές ίνες, φυλλικό οξύ, βιταμίνες Α, Ε και Β2, καθώς και ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο και ιώδιο.

Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι τα γεύματα που καταναλώνονται αργά το βράδυ είναι συχνά λιγότερο ισορροπημένα και πιο πλούσια σε θερμίδες, ενώ υστερούν σε θρεπτική αξία σε σύγκριση με τα γεύματα που καταναλώνονται νωρίτερα μέσα στην ημέρα.

Μικρές αλλαγές που μπορεί να κάνουν τη διαφορά

Αν ανήκετε στους ανθρώπους που λειτουργούν καλύτερα το βράδυ, δεν είναι απαραίτητο να αλλάξετε πλήρως το πρόγραμμά σας. Ωστόσο, ορισμένες μικρές συνήθειες μπορεί να αποδειχθούν ωφέλιμες.

Ένα πλήρες και ισορροπημένο πρωινό μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο έλεγχο της πείνας κατά τη διάρκεια της ημέρας και να μειώσει την ανάγκη για υπερβολικό φαγητό το βράδυ. Παράλληλα, η επιλογή ενός πιο ελαφριού βραδινού, που να περιλαμβάνει άπαχη πρωτεΐνη, λαχανικά και σύνθετους υδατάνθρακες, αποτελεί συνήθως καλύτερη επιλογή από τα βαριά ή πρόχειρα γεύματα αργά τη νύχτα.

Το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η υγιεινή διατροφή δεν αφορά μόνο την ποσότητα ή την ποιότητα των τροφών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται μέσα στην ημέρα. Η παρατήρηση των προσωπικών μας συνηθειών μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς καλύτερη μεταβολική υγεία.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ