Υψηλό σάκχαρο: Μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση του εγκεφάλου; Τι δείχνει νέα έρευνα

Ο εγκέφαλος υφίσταται φυσιολογικές αλλαγές με την πάροδο των χρόνων. Από τη μέση ηλικία και μετά, ο όγκος του μειώνεται σταδιακά, ενώ λειτουργίες όπως η μνήμη και η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών ενδέχεται να εξασθενούν. Ωστόσο, σε ορισμένους ανθρώπους οι αλλαγές αυτές φαίνεται να εξελίσσονται ταχύτερα από το αναμενόμενο, ένα φαινόμενο που οι επιστήμονες αποκαλούν «επιταχυνόμενη γήρανση του εγκεφάλου».

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Psychiatry διερεύνησε τη σχέση μεταξύ των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και της υγείας του εγκεφάλου. Αναλύοντας απεικονιστικά, μεταβολικά και γενετικά δεδομένα από τη βάση UK Biobank, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης συνδέονται με ενδείξεις μεγαλύτερης «βιολογικής ηλικίας» του εγκεφάλου.

Τι σημαίνει «ηλικία εγκεφάλου»;

Η ηλικία του εγκεφάλου δεν ταυτίζεται με τη χρονολογική ηλικία ενός ανθρώπου. Πρόκειται για μια εκτίμηση που βασίζεται σε ευρήματα από μαγνητικές τομογραφίες και άλλα απεικονιστικά δεδομένα, τα οποία αποτυπώνουν τη δομή και την κατάσταση του εγκεφάλου.

Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι επιστήμονες ανέλυσαν περισσότερα από 1.000 δομικά χαρακτηριστικά του εγκεφάλου και αξιοποίησαν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για να υπολογίσουν την εκτιμώμενη ηλικία του. Στη συνέχεια υπολόγισαν τη διαφορά ανάμεσα στη βιολογική και τη χρονολογική ηλικία, γνωστή ως «χάσμα ηλικίας εγκεφάλου». Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η διαφορά, τόσο περισσότερες είναι οι ενδείξεις επιταχυνόμενης γήρανσης.

Η σύνδεση με τη γλυκόζη

Οι ερευνητές εξέτασαν διάφορους μεταβολικούς δείκτες και εντόπισαν εννέα ουσίες που σχετίζονταν με τη γήρανση του εγκεφάλου. Ανάμεσά τους, η γλυκόζη παρουσίασε την ισχυρότερη συσχέτιση.

Τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα εμφάνιζαν εγκεφάλους που, σύμφωνα με τις απεικονιστικές εξετάσεις, έμοιαζαν μεγαλύτεροι από τη χρονολογική τους ηλικία. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μικρότεροι όγκοι σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, γεγονός που συνδέεται με τη φυσική διαδικασία της γήρανσης.

Γιατί έχει σημασία η καλή ρύθμιση του σακχάρου;

Η γλυκόζη αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας του εγκεφάλου και είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του. Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία της, αλλά η μακροχρόνια διατήρησή της σε υψηλά επίπεδα, καθώς αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τα αιμοφόρα αγγεία, να ενισχύσει τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες και να επιβαρύνει συνολικά την εγκεφαλική υγεία.

Στη μελέτη, τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης συνδέθηκαν επίσης με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης νευρολογικών και ψυχικών παθήσεων, όπως άνοια, νόσος Αλτσχάιμερ, αγγειακή άνοια, νόσος Πάρκινσον, εγκεφαλικό επεισόδιο, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές. Επιπλέον, σχετίστηκαν με χαμηλότερες επιδόσεις σε γνωστικές και κινητικές δοκιμασίες.

Παρότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι το αυξημένο σάκχαρο προκαλεί άμεσα γήρανση του εγκεφάλου ή νευροεκφυλιστικές παθήσεις, ενισχύουν την άποψη ότι η καλή μεταβολική υγεία και η σωστή ρύθμιση της γλυκόζης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για τη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας όσο μεγαλώνουμε.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ