Γιατί όσο μεγαλώνουμε έχουμε την αίσθηση ότι ο χρόνος «τρέχει» πιο γρήγορα

Όταν ήμασταν παιδιά, οι μέρες μέχρι τα γενέθλια ή τα Χριστούγεννα έμοιαζαν ατελείωτες. Στην ενήλικη ζωή, όμως, συχνά απορούμε πώς πέρασε τόσο γρήγορα ο καιρός. Με τα χρόνια, η αίσθηση ότι ο χρόνος επιταχύνεται γίνεται όλο και πιο έντονη.

Το φαινόμενο αυτό απασχόλησε τον Adrian Bejan, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Duke, ο οποίος δημοσίευσε το 2019 σχετική μελέτη στο περιοδικό European Review. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η αίσθηση ότι ο χρόνος περνά πιο γρήγορα σχετίζεται με τις αλλαγές που υφίσταται ο εγκέφαλος καθώς γερνάμε.

Η λειτουργία του εγκεφάλου

Με την πάροδο της ηλικίας, τα νευρωνικά δίκτυα γίνονται πιο σύνθετα, ενώ ταυτόχρονα η μετάδοση των πληροφοριών επιβραδύνεται. Παράλληλα, η φυσική φθορά των νευρώνων μειώνει ακόμη περισσότερο την ταχύτητα επεξεργασίας.

Ως αποτέλεσμα, ο εγκέφαλος καταγράφει λιγότερες νέες «νοητικές εικόνες» μέσα στην ίδια χρονική περίοδο. Ο Bejan επισημαίνει ότι η αντίληψή μας για τον χρόνο συνδέεται με τον αριθμό των νέων ερεθισμάτων που λαμβάνουμε. Στη νεαρή ηλικία, κάθε μέρα είναι γεμάτη καινούργιες εμπειρίες, γι’ αυτό και φαίνεται μεγαλύτερη. Αντίθετα, σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου τα ερεθίσματα είναι λιγότερα και πιο οικεία, ο χρόνος μοιάζει να κυλά ταχύτερα.

Ο ρόλος του μεταβολισμού

Το 2016, ο Brian Yates από το Πανεπιστήμιο του Bath ανέλυσε επίσης το ζήτημα, προτείνοντας ότι η επιβράδυνση του μεταβολισμού επηρεάζει το «βιολογικό μας ρολόι».

Στα παιδιά, οι καρδιακοί παλμοί και η αναπνοή είναι πιο γρήγοροι, γεγονός που δημιουργεί μια αίσθηση πιο αργής ροής του χρόνου. Καθώς μεγαλώνουμε και οι σωματικές λειτουργίες επιβραδύνονται, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουμε τη διάρκειά του.

Η επίδραση της ρουτίνας

Πέρα από τις βιολογικές εξηγήσεις, σημαντικό ρόλο παίζει και η καθημερινότητα. Στην ενήλικη ζωή, το περιβάλλον μας είναι γνώριμο και προβλέψιμο. Δεν προσέχουμε πια λεπτομέρειες που κάποτε μας εντυπωσίαζαν.

Αντίθετα, ένα παιδί έρχεται διαρκώς αντιμέτωπο με νέες εμπειρίες και πληροφορίες. Ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται συνεχώς καινούργια δεδομένα, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ότι ο χρόνος κυλά πιο αργά. Για έναν ενήλικα που ζει μέσα σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα, συμβαίνει το αντίθετο.

Η θεωρία της σχετικότητας του χρόνου

Μια ακόμη εξήγηση βασίζεται στην αναλογία του χρόνου σε σχέση με τη συνολική διάρκεια ζωής. Για ένα παιδί δύο ετών, ένας χρόνος αντιστοιχεί στο μισό της ζωής του· για ένα δεκάχρονο, στο 10%. Όσο μεγαλώνουμε, κάθε νέο έτος αποτελεί μικρότερο ποσοστό της ζωής μας, άρα βιώνεται ως πιο «σύντομο».

Έτσι, από ψυχολογική άποψη, τα χρόνια της παιδικής ηλικίας μπορεί να φαίνονται τόσο εκτεταμένα όσο δεκαετίες της ενήλικης ζωής. Με άλλα λόγια, η επιτάχυνση του χρόνου δεν είναι πραγματική — είναι αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος και η εμπειρία μας τον αντιλαμβάνονται.

Πηγή:bovary.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ