Μία μόνο προπόνηση αρκεί για να επηρεάσει τον εγκέφαλο;

Δεν χρειάζεται να γυμναζόμαστε για μήνες προκειμένου να εμφανιστούν οι πρώτες επιδράσεις της άσκησης. Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ακόμη και μία και μόνο προπόνηση μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται μεταξύ τους ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την επεξεργασία των συναισθημάτων.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βόννης θέλησαν να εξετάσουν αν μια μεμονωμένη συνεδρία σωματικής δραστηριότητας μπορεί να προκαλέσει άμεσα μετρήσιμες αλλαγές στη λειτουργία των εγκεφαλικών δικτύων που συμμετέχουν στη συναισθηματική επεξεργασία.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Human Neuroscience, επικεντρώθηκε κυρίως στη σύνδεση της αμυγδαλής με άλλες περιοχές του εγκεφάλου, συγκρίνοντας τη λειτουργία τους πριν και μετά την άσκηση.

Δύο επίπεδα έντασης στην ίδια έρευνα

Στην έρευνα έλαβαν μέρος 20 υγιείς άνδρες ηλικίας 20 έως 35 ετών. Όλοι ήταν καλά προπονημένοι ποδηλάτες και οι περισσότεροι είχαν ιδιαίτερα δραστήριο τρόπο ζωής.

Κάθε συμμετέχων εξετάστηκε σε τρεις διαφορετικές συνθήκες. Στη μία πραγματοποίησε διαλειμματική άσκηση χαμηλότερης έντασης, στη δεύτερη έκανε αντίστοιχη προπόνηση υψηλής έντασης, ενώ στην τρίτη παρέμεινε καθισμένος πάνω στο ποδήλατο χωρίς να ασκηθεί, λειτουργώντας ως συνθήκη ελέγχου.

Πριν και μετά από κάθε συνεδρία, οι επιστήμονες αξιολόγησαν τη διάθεση των συμμετεχόντων και πραγματοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) σε κατάσταση ηρεμίας.

Με αυτόν τον τρόπο προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν η άσκηση επηρέαζε μόνο το πώς ένιωθαν οι συμμετέχοντες ή αν συνοδευόταν και από αλλαγές στην επικοινωνία συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου.

Η επίδραση της άσκησης στη διάθεση

Και οι δύο μορφές προπόνησης συνδέθηκαν με βελτίωση των θετικών συναισθημάτων αμέσως μετά την άσκηση.

Η αύξηση ήταν ελαφρώς μεγαλύτερη μετά την προπόνηση υψηλής έντασης, ωστόσο η διαφορά ανάμεσα στις δύο μορφές άσκησης δεν ήταν αρκετά μεγάλη ώστε να θεωρηθεί στατιστικά σημαντική.

Επομένως, τα ευρήματα δεν δείχνουν ότι μια πιο έντονη προπόνηση οδηγεί απαραίτητα σε μεγαλύτερη βελτίωση της διάθεσης.

Παράλληλα, δεν παρατηρήθηκε σημαντική υποχώρηση των αρνητικών συναισθημάτων ή του άγχους. Αυτό μπορεί να σχετίζεται και με το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες ήταν εξαρχής υγιείς, γυμνασμένοι και είχαν χαμηλά επίπεδα αρνητικής διάθεσης και άγχους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν, όμως, τα αποτελέσματα από την απεικόνιση του εγκεφάλου.

Η σύνδεση της αμυγδαλής με τον προσφηνοειδή λοβό

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην αμυγδαλή, μια περιοχή του εγκεφάλου που έχει σημαντικό ρόλο στην επεξεργασία πληροφοριών με συναισθηματική σημασία. Στη συνέχεια εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο η δραστηριότητά της συνδεόταν με άλλες περιοχές του εγκεφάλου.

Όταν εξετάστηκε ο εγκέφαλος στο σύνολό του, δεν βρέθηκαν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργική συνδεσιμότητα της αμυγδαλής μετά την άσκηση.

Όταν όμως οι επιστήμονες εστίασαν σε συγκεκριμένες περιοχές, ξεχώρισε ο προσφηνοειδής λοβός. Η συγκεκριμένη περιοχή συμμετέχει σε λειτουργίες όπως η αυτοαναφορική σκέψη, η μνήμη, καθώς και μηχανισμούς που σχετίζονται με τη ρύθμιση των συναισθημάτων και της προσοχής.

Συνήθως, η αμυγδαλή και ο προσφηνοειδής λοβός εμφανίζουν αντίθετη δραστηριότητα: όταν η μία περιοχή ενεργοποιείται περισσότερο, η άλλη τείνει να παρουσιάζει μικρότερη δραστηριότητα.

Στην κατάσταση χωρίς άσκηση, αυτή η αντίστροφη σχέση φάνηκε να μειώνεται. Μετά την άσκηση, αντίθετα, διατηρήθηκε, ενώ στην υψηλής έντασης προπόνηση υπήρξε ένδειξη ότι μπορεί να ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο.

Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τα συναισθήματα;

Το συγκεκριμένο εύρημα είναι σημαντικό για τους ερευνητές, καθώς η επικοινωνία ανάμεσα στην αμυγδαλή και τον προσφηνοειδή λοβό έχει παρουσιάσει διαταραχές σε ορισμένες συναισθηματικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων και η κατάθλιψη.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι μία προπόνηση μπορεί να θεραπεύσει την κατάθλιψη ή ότι οι συγκεκριμένες εγκεφαλικές αλλαγές αποτελούν την εξήγηση για τη βελτίωση της διάθεσης μετά την άσκηση.

Μάλιστα, η μελέτη δεν εντόπισε σημαντική άμεση σχέση ανάμεσα στις αλλαγές στη λειτουργική επικοινωνία των δύο περιοχών και στις μεταβολές που παρατηρήθηκαν στη διάθεση των συμμετεχόντων.

Παρόλα αυτά, τα ευρήματα αποτελούν μια ενδιαφέρουσα ένδειξη ότι ακόμη και μία μεμονωμένη συνεδρία άσκησης μπορεί να επιφέρει προσωρινές αλλαγές σε εγκεφαλικά δίκτυα που συμμετέχουν στη διαχείριση και επεξεργασία των συναισθημάτων.

Μπορεί μία προπόνηση να επηρεάσει άμεσα τον εγκέφαλο;

Χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μόλις 20 άτομα, όλοι νέοι και πολύ καλά προπονημένοι άνδρες. Επομένως, δεν είναι βέβαιο ότι τα ίδια ευρήματα θα εμφανίζονταν σε γυναίκες, σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε ανθρώπους που δεν ασκούνται συστηματικά.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες έρευνες ώστε να διαπιστωθεί ποιες μορφές άσκησης προκαλούν αυτές τις αλλαγές, πόσο χρόνο παραμένουν και αν έχουν κάποια μακροπρόθεσμη σημασία για τη συναισθηματική υγεία.

Προς το παρόν, πάντως, η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο στη σχέση άσκησης και εγκεφάλου: η επίδραση της σωματικής δραστηριότητας μπορεί να ξεκινά πολύ γρήγορα. Ακόμη και μία προπόνηση συνδέθηκε με πιο θετική διάθεση και με μετρήσιμες μεταβολές στον τρόπο λειτουργίας ενός εγκεφαλικού δικτύου που σχετίζεται με τα συναισθήματα.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ