Αν θέλεις ένα ευτυχισμένο παιδί, μάθε το να πιστεύει στον εαυτό του

Αν θέλεις ένα ευτυχισμένο παιδί, μάθε το να πιστεύει στον εαυτό του

Από τη Μάρθα Χατζηϊωαννίδου

Πολλοί γονείς θέλουν το παιδί τους να είναι χαρούμενο, ήρεμο και καλός μαθητής. Συχνά, όμως, στην προσπάθειά τους να το προστατεύσουν, κάνουν κάτι που έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: του λύνουν συνεχώς τα προβλήματα. Το παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου δεν χρειάζεται να προσπαθήσει, να δοκιμάσει ή να αποτύχει. Κι έτσι, χωρίς να το καταλάβουν, του στερούν το πιο βασικό εφόδιο: την πίστη στον εαυτό του.

Η αυτοπεποίθηση δεν μεταφέρεται με λόγια. Δεν χτίζεται με το «μην ανησυχείς, εγώ είμαι εδώ» ούτε με το «θα το κάνω εγώ για σένα». Χτίζεται μέσα από εμπειρίες επάρκειας. Μέσα από τη στιγμή που το παιδί λέει: «Το έκανα μόνος μου».

Όταν ένα παιδί μαθαίνει να αλλάζει μια λάμπα, να φτιάχνει κάτι με τα χέρια του, να συναρμολογεί, να δοκιμάζει και να διορθώνει, δεν μαθαίνει απλώς μια πρακτική δεξιότητα. Μαθαίνει ότι μπορεί να τα καταφέρει. Ότι δεν καταρρέει μπροστά στη δυσκολία. Ότι δεν χρειάζεται πάντα κάποιον άλλον να παρέμβει.

Αντίθετα, όταν οι γονείς σπεύδουν να λύσουν κάθε πρόβλημα —από το πιο απλό μέχρι το πιο σύνθετο— το παιδί μαθαίνει κάτι διαφορετικό: ότι δεν είναι ικανό. Όχι επειδή του το λένε, αλλά επειδή δεν του δίνεται ποτέ η ευκαιρία να το αποδείξει στον εαυτό του.

Αυτή η στάση συχνά ξεκινά από αγάπη και φόβο. Οι γονείς δεν θέλουν το παιδί να κουραστεί, να απογοητευτεί, να δυσκολευτεί. Όμως η δυσκολία δεν είναι εχθρός της ευτυχίας. Είναι προϋπόθεσή της. Ένα παιδί που δεν έχει μάθει να διαχειρίζεται μικρές δυσκολίες, αργότερα δυσκολεύεται πολύ περισσότερο μπροστά στις μεγάλες.

Η πίστη στον εαυτό δεν αφορά μόνο την πρακτική ζωή. Μεταφέρεται και στο σχολείο. Ένα παιδί που νιώθει ικανό στην καθημερινότητα, που έχει εμπειρίες επιτυχίας, τείνει να αντιμετωπίζει και τη μάθηση με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Δεν φοβάται τόσο το λάθος. Δεν παραιτείται εύκολα. Δεν ταυτίζει την αποτυχία με την αξία του.

Ένα ευτυχισμένο παιδί δεν είναι το παιδί στο οποίο δεν συμβαίνει τίποτα δύσκολο. Είναι το παιδί που ξέρει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει αυτό που θα συμβεί. Και αυτό δεν διδάσκεται με προστασία, αλλά με εμπιστοσύνη.

Όταν δίνουμε στο παιδί την ευκαιρία να προσπαθήσει, ακόμη κι αν κάνει λάθος, του στέλνουμε ένα βαθύ μήνυμα: «Σε πιστεύω». Και αυτή η πίστη, όταν βιώνεται στην πράξη, γίνεται εσωτερική φωνή. Μια φωνή που το συνοδεύει σε όλη του τη ζωή.

Ένα παιδί που πιστεύει στον εαυτό του δεν γίνεται μόνο πιο ικανό. Γίνεται πιο ήρεμο, πιο ανθεκτικό και, τελικά, πιο ευτυχισμένο.

Μάρθα Χατζηϊωαννίδου

Ψυχολόγος Γνωστικής Συμπεριφορικής Προσέγγισης

MSc Κλινικής Ψυχολογίας