Αναβιώνουν τα “Χαράπια” στο Παγονέρι Κ. Νευροκοπίου Δράμας

Στο ακριτικό Παγονέρι του Δήμου Κ. Νευροκοπίου αναβιώνουν κάθε χρόνο δρώμενα που κρατούν δύο ημέρες, την ημέρα των Θεοφανείων και την ημέρα του Αι Γιάννη, στις 6 και 7 Ιανουαρίου.

Όπως διαβάζουμε στον proinos-typos.gr, στο Παγονέρι, τα δρώμενα των Θεοφανείων μετά από μια ανάπαυλα ορισμένων ετών, αναβίωσαν και πάλι από το έτος 2001 και συνεχίζουν να τελούνται ανελλιπώς.  Η προετοιμασία αρχίζει το βράδυ της 5ης Ιανουαρίου, όπου ετοιμάζουν τις προβιές, τα κουδούνια και τις φορεσιές. Την επόμενη ημέρα το πρωί ξεκινάνε οι μεταμφιεσμένοι από το σπίτι του «Αράπη» και συναντούνε το εκκλησίασμα που επιστρέφει από τον αγιασμό των υδάτων και όλοι μαζί πηγαίνουν στην πλατεία για την τέλεση του δρώμενου.

Οι «Αράπηδες», είναι μεταμφιεσμένοι με προβιές που καλύπτουν όλο το σώμα, φέρουν μάσκα, στην μέση κρεμούν κουδούνια, ενώ στο χέρι κρατούν ξύλινα σπαθιά και στάχτη και στα πόδια φέρουν γουρουνοτσάρουχα. Ένας άντρας υποδύεται τη νύφη, την οποία προστατεύουν ως αδελφή τους οι Αράπηδες, από τυχόν επίδοξο κλέφτη. Όποιος τολμήσει να την κλέψει, θα τον συλλάβουν οι Αράπηδες και θα πρέπει να πληρώσει λύτρα. Άλλο πρόσωπο του θιάσου είναι ένας άντρας ντυμένος «Γύφτισσα», με ένα μωρό στην αγκαλιά που προσπαθεί να το πουλήσει. Όποιος το πάρει τον κυνηγούν οι Αράπηδες και αφού τον πιάσουν πρέπει να πληρώσει λύτρα.

Επίσης, αν κάποιος Αράπης ή θεατής, αρρωστήσει, υπάρχει ο «Χατλής» (γιατρός) με κεφαλοστολή από δέρμα χοίρου, ο οποίος θα σπεύσει με το «αλογάκι» του και τα γιατρικά του να τον θεραπεύσει. Το δρώμενο διαρκεί μέχρι το βράδυ, με πειράγματα, χορούς και τραγούδια υπό τους ήχους των τοπικών μουσικών οργάνων, της γκάιντας και του νταχαρέ.

Την επόμενη ημέρα, στις 7 Ιανουαρίου, οι μεταμφιεσμένοι ξανά εμφανίζονται στους δρόμους του Παγονερίου. Γυρίζουν όλα τα σπίτια του χωριού, μένοντας περισσότερο σε όσους γιορτάζουν, χορεύουν, τραγουδούν, πειράζονται και δέχονται κεράσματα από τους νοικοκυραίους.

Για το δρώμενο στο Παγονέρι, αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Παγονερίου κ. Δημήτρης Μόνιος, σον Π.Τ. κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά σε δύο ανθρώπους που έφυγαν πρόσφατα από τη ζωή: «Φέτος τα κουδούνια στο Παγονέρι θα χτυπήσουν λίγο πιο δυνατά, καθώς τιμούν τη μνήμη δύο σημαντικών ανθρώπων που χάθηκαν: του λαογράφου και ερευνητή Γεώργιου Αικατερινίδη και του καθηγητή και λαογράφου του χωριού, Ιωάννη Μόνιου».

Όπως σημείωσε, «στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο Γεώργιος Αικατερινίδης είχε χαρακτηρίσει το Παγονέρι ως ένα “μουσείο ανοιχτό από μόνο του”. Ενώ ο Ιωάννης Μόνιος όταν ξαναχτύπησαν τα κουδούνια στο Παγονέρι είπε: “των φετινών Φώτων ξαναφωτίστηκα, όταν ξανάκουσα να χτυπούν τα κουδούνια”».

Αναφερόμενος στο δρώμενο, σημείωσε ότι, «ανήμερα των Φώτων στις 12.00 το μεσημέρι και μετά τον αγιασμό των υδάτων, βγαίνουν οι Αράπηδες, το Αλογάκι, οι Χατλήδες, η Γύφτισσα και η Νύφη».

Ευχαριστώντας την αντιπεριφέρεια Δράμας, είπε ότι, «πέρα από τα γρόσια ψυχής, αυτή τη διετία με πραγματικά γρόσια και όχι ψίχουλα, ενισχύει τις εκδηλώσεις μας», ενώ ευχαρίστησε και το δήμαρχο Κ. Νευροκοπίου κ. Ταμπουρίδη.

Πηγή: proinos-typos.gr