«Δεν ήθελα να υψώσω τη φωνή μου… όμως συνέβη»: Ένα μήνυμα που αφορά κάθε γονέα

Υπάρχουν ημέρες που ξεκινούν με ένταση και συνεχίζονται με ασταμάτητες υποχρεώσεις. Η δουλειά, οι μετακινήσεις, οι λογαριασμοί, οι δουλειές του σπιτιού και η φροντίδα των παιδιών συσσωρεύονται, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για ξεκούραση. Όταν η μέρα πλησιάζει στο τέλος της, πολλοί γονείς καλούνται να διαχειριστούν ακόμη περισσότερες ευθύνες, όπως το διάβασμα των παιδιών, το βραδινό φαγητό, το μπάνιο και την προετοιμασία για ύπνο.

Μέσα σε αυτή την πίεση, μπορεί να ζητήσουμε από το παιδί μας να κάνει κάτι απλό, όπως να φορέσει τις πιτζάμες του. Το υπενθυμίζουμε μία, δύο ή και περισσότερες φορές, όμως εκείνο συνεχίζει αμέριμνο το παιχνίδι του. Κάποια στιγμή, χωρίς να το έχουμε πραγματικά σχεδιάσει, η υπομονή εξαντλείται και η φωνή μας υψώνεται. Το παιδί τελικά υπακούει, όμως αμέσως μετά πολλοί γονείς νιώθουν ενοχές, στενοχώρια και απογοήτευση για τον τρόπο που αντέδρασαν.

Αν έχετε βρεθεί σε μια παρόμοια κατάσταση, δεν είστε οι μόνοι. Μια δύσκολη στιγμή δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει την αξία ή την επάρκειά σας ως γονείς.

Οι έντονες αντιδράσεις δεν καθορίζουν τη γονεϊκή μας ταυτότητα

Οι περισσότεροι γονείς επιθυμούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με ηρεμία, κατανόηση και σεβασμό. Θέλουν να υπάρχει συνεργασία που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και όχι στον φόβο.

Ωστόσο, η πραγματική ζωή απέχει από την εικόνα της «τέλειας οικογένειας» που συχνά προβάλλεται. Η καθημερινότητα συνοδεύεται από άγχος, κόπωση και συνεχείς απαιτήσεις, γεγονός που μπορεί να εξαντλήσει ακόμη και τον πιο υπομονετικό άνθρωπο. Έτσι, κάποιες φορές η ένταση εκφράζεται με μια φωνή που ούτε οι ίδιοι οι γονείς ήθελαν να υψώσουν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κακοί γονείς· σημαίνει απλώς ότι είναι άνθρωποι με όρια και συναισθήματα.

Τι κρύβεται πίσω από τις φωνές;

Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι οι φωνές προκαλούνται επειδή το παιδί δεν υπακούει. Στην πραγματικότητα, όμως, η αιτία είναι συνήθως πιο βαθιά.

Η έντονη αντίδραση συχνά σχετίζεται με την ψυχική και σωματική εξάντληση, το στρες, την αίσθηση ότι οι ευθύνες είναι υπερβολικές ή ότι ο γονιός έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Το παιδί μπορεί να αποτελεί την αφορμή, όμως πολλές φορές δεν είναι η πραγματική πηγή της έκρηξης.

Γι’ αυτό και δύο διαφορετικοί γονείς ενδέχεται να αντιμετωπίσουν την ίδια συμπεριφορά με εντελώς διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με το πώς αισθάνονται εκείνη τη στιγμή.

Γιατί οι φωνές επαναλαμβάνονται;

Οι φωνές συχνά φαίνεται να λειτουργούν, επειδή μετά από αυτές το παιδί σταματά αυτό που κάνει και συμμορφώνεται. Αυτή η άμεση αντίδραση δημιουργεί την εντύπωση ότι πρόκειται για αποτελεσματική μέθοδο.

Στην πραγματικότητα, όμως, το παιδί δεν μαθαίνει να συνεργάζεται από επιλογή ούτε να κατανοεί τα όρια. Αντίθετα, συνηθίζει να ανταποκρίνεται μόνο όταν η ένταση κορυφωθεί.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: ο γονιός επαναλαμβάνει πολλές φορές το ίδιο αίτημα, στη συνέχεια εκνευρίζεται, υψώνει τη φωνή του και μόνο τότε βλέπει αποτέλεσμα. Το παιδί, από την πλευρά του, μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να ανταποκριθεί νωρίτερα, αφού τελικά η ουσιαστική αντίδραση έρχεται μόνο όταν ο γονιός θυμώσει.

Η σημασία της επανασύνδεσης

Πολλοί γονείς φοβούνται ότι μια στιγμή θυμού θα επηρεάσει μόνιμα τη σχέση τους με το παιδί. Οι ειδικοί, όμως, εξηγούν ότι όλες οι ανθρώπινες σχέσεις περνούν από δυσκολίες και συγκρούσεις. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι όσα συμβαίνουν μετά.

Όταν ο γονιός πλησιάσει το παιδί του, αναγνωρίσει την έντονη αντίδρασή του και ζητήσει ειλικρινά συγγνώμη, του δίνει ένα πολύτιμο παράδειγμα υπευθυνότητας και συναισθηματικής ωριμότητας. Μια φράση όπως «Θύμωσα και σου μίλησα άσχημα. Δεν ήταν σωστό και λυπάμαι. Προσπαθώ κι εγώ να διαχειρίζομαι καλύτερα τα συναισθήματά μου» μπορεί να ενισχύσει τη σχέση τους περισσότερο από όσο πιστεύουμε.

Η ειλικρινής παραδοχή του λάθους δείχνει στο παιδί ότι κανείς δεν είναι τέλειος. Τα λάθη αποτελούν φυσικό μέρος των ανθρώπινων σχέσεων και η αγάπη δεν χάνεται μετά από μια σύγκρουση. Αντίθετα, η σχέση γίνεται πιο δυνατή όταν υπάρχει διάθεση για κατανόηση, συγγνώμη και ουσιαστική επανασύνδεση.

Με αναφορές από:vwoman.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ