«Δεν μπορώ να γράψω ούτε τέσσερις λέξεις»: Η ιστορία ενός καθηγητή που έφερε ξανά στο προσκήνιο τις αδυναμίες του σχολείου

Η δυσκολία τελειόφοιτων μαθητών να μετατρέψουν μια απλή σκέψη σε γραπτό λόγο προκάλεσε έντονο προβληματισμό και άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για την εκπαίδευση.

Ένα περιστατικό σε λύκειο του Χιούστον προκάλεσε έντονη συζήτηση γύρω από το επίπεδο των μαθητών και τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος. Ο καθηγητής Ντάριους Γουίλιαμς δεν κατάφερε να συγκρατήσει τη συγκίνησή του όταν διαπίστωσε ότι ορισμένοι τελειόφοιτοι, ηλικίας 17 και 18 ετών, δυσκολεύονταν να ολοκληρώσουν γραπτώς μια απλή πρόταση.

Ο εκπαιδευτικός είχε δώσει στην τάξη δύο σύντομα κείμενα, είχε εξηγήσει το περιεχόμενό τους και είχε καταγράψει βασικά σημεία στον πίνακα. Παρά την καθοδήγηση, αρκετοί μαθητές δεν κατάφεραν να αποτυπώσουν στο χαρτί μια ολοκληρωμένη και απλή σκέψη.

Η αντίδρασή του δεν αφορούσε απλώς μια άσκηση που δεν πήγε καλά. Αυτό που τον προβλημάτισε ήταν ότι νέοι άνθρωποι που βρίσκονταν λίγο πριν από την αποφοίτηση εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στον γραπτό λόγο.

Και το περιστατικό έφερε στην επιφάνεια ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: πώς είναι δυνατόν ένας μαθητής να ολοκληρώνει περισσότερα από δέκα χρόνια σχολικής εκπαίδευσης και να μην έχει αποκτήσει επαρκείς δεξιότητες στην ανάγνωση, την κατανόηση και τη γραφή;

Όταν ο προφορικός λόγος δεν γίνεται γραπτός

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι, σύμφωνα με τον καθηγητή, αρκετοί μαθητές μπορούσαν να συμμετέχουν σε συζητήσεις, να εκφράζουν απόψεις και να επιχειρηματολογούν. Η δυσκολία εμφανιζόταν όταν έπρεπε να μεταφέρουν τις σκέψεις τους στο χαρτί.

Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας ευρύτερης μαθησιακής δυσκολίας: δεν πρόκειται απαραίτητα για αδυναμία ανάγνωσης των λέξεων, αλλά για πρόβλημα στην κατανόηση ενός κειμένου, στην οργάνωση των ιδεών και στη σαφή γραπτή έκφραση.

Πού βρίσκεται η ευθύνη;

Το περιστατικό γεννά ένα ακόμη σημαντικό ερώτημα: ευθύνεται αποκλειστικά ο μαθητής ή υπάρχει ευθύνη και του εκπαιδευτικού συστήματος;

Ένας νέος δεν αποκτά ξαφνικά μαθησιακά κενά στα 17 ή στα 18 του χρόνια. Προηγούνται χρόνια σχολικής φοίτησης, αξιολογήσεων, εργασιών και εξετάσεων. Επομένως, όταν μια τέτοια αδυναμία γίνεται εμφανής στην τελευταία τάξη του σχολείου, είναι πιθανό να αποτελεί το αποτέλεσμα προβλημάτων που συσσωρεύονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά.

Ανάλογη ανησυχία προκαλούν και τα αποτελέσματα που έχουν δημοσιοποιηθεί για μαθητές της Νέας Υόρκης. Τα προκαταρκτικά στοιχεία για το σχολικό έτος 2025-2026 δείχνουν ότι σε ορισμένες τάξεις περισσότεροι από τους μισούς μαθητές δεν κατάφεραν να φτάσουν το απαιτούμενο επίπεδο στην Αγγλική Γλώσσα και Λογοτεχνία, ενώ συνολικά το ποσοστό των μαθητών που κρίθηκαν επαρκείς έφτασε μόλις το 48%.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς, όμως, βρίσκονται πραγματικά παιδιά. Μαθητές που μπορεί να κουβαλούν για χρόνια μαθησιακά κενά τα οποία δεν εντοπίστηκαν έγκαιρα ή δεν αντιμετωπίστηκαν με τον κατάλληλο τρόπο.

Η αντίδραση του καθηγητή

Η δημόσια τοποθέτηση του Γουίλιαμς προκάλεσε αντιδράσεις. Κάποιοι αμφισβήτησαν τον ίδιο και τις εκπαιδευτικές του ικανότητες, ενώ ο καθηγητής απάντησε παρουσιάζοντας την ακαδημαϊκή του πορεία και τις πιστοποιήσεις του.

Παράλληλα, κάλεσε όσους θεωρούν ότι η δουλειά του εκπαιδευτικού είναι εύκολη να βρεθούν οι ίδιοι μέσα σε μια σχολική αίθουσα και να αναλάβουν την ευθύνη μιας τάξης.

Ωστόσο, πέρα από τις αντιπαραθέσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ουσιαστικό ζήτημα βρίσκεται αλλού. Η συναισθηματική φόρτιση του καθηγητή ανέδειξε την πίεση που μπορεί να αισθάνεται ένας εκπαιδευτικός όταν καλείται να αντιμετωπίσει μέσα σε λίγους μήνες προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί και συσσωρευτεί επί χρόνια.

Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τα βασικά

Σήμερα τα σχολεία διαθέτουν περισσότερα τεχνολογικά εργαλεία από ποτέ: ψηφιακές πλατφόρμες, ηλεκτρονικά βιβλία, tablets και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Όλα μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Υπάρχουν όμως ορισμένες δεξιότητες που παραμένουν θεμελιώδεις. Η ικανότητα ενός μαθητή να διαβάζει, να κατανοεί ένα κείμενο, να οργανώνει τη σκέψη του και να την αποτυπώνει με σαφήνεια στον γραπτό λόγο αποτελεί βασικό θεμέλιο της εκπαίδευσης.

Γι’ αυτό και μια τόσο απλή σχολική άσκηση μπορεί τελικά να αποκαλύψει ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα.

Τέσσερις λέξεις μπορεί να είναι ελάχιστες. Όταν όμως ένας τελειόφοιτος δυσκολεύεται να τις γράψει, γίνονται ένα ισχυρό καμπανάκι για ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα.

Με αναφορές από:alfavita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ