Ενεργειακή στήριξη για τα νοικοκυριά: Επιδοτήσεις έως 80% για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από τα νέα μέτρα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και ποια είναι τα εισοδηματικά κριτήρια

Μια σημαντική παρέμβαση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων σχεδιάζεται μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου (ΚΚΤ). Πρόκειται για ένα νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί από το φθινόπωρο και προβλέπει συνολικούς πόρους ύψους 5,3 δισ. ευρώ έως το 2032.

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ως μέτρο προστασίας απέναντι στις επιβαρύνσεις που αναμένεται να προκύψουν από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος ETS2 από το 2027, το οποίο θα συνδέεται με πρόσθετο κόστος στις εκπομπές από καύσιμα θέρμανσης και μετακίνησης.

Βασικός στόχος είναι να στηριχθούν περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά, περίπου 3 εκατομμύρια πολίτες, καθώς και περίπου 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, ώστε να περιορίσουν τα έξοδα ενέργειας και να αποκτήσουν πρόσβαση σε πιο αποδοτικές τεχνολογίες.

Ποιοι θεωρούνται δικαιούχοι

Προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί σε ευάλωτα και μεσαία εισοδήματα που αντιμετωπίζουν αυξημένες ενεργειακές δαπάνες και δεν έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν μόνοι τους παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.

Τα εισοδηματικά όρια θα είναι διαφορετικά ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και θα επικαιροποιούνται κάθε χρόνο με βάση τα φορολογικά στοιχεία. Ενδεικτικά, στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν οικογένειες με δύο παιδιά και εισόδημα έως 27.100 ευρώ, ενώ για οικογένειες με τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία το όριο φτάνει έως τις 36.400 ευρώ.

Στο πρόγραμμα προβλέπεται συμμετοχή και πολύ μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες απασχολούν έως εννέα εργαζομένους και εμφανίζουν ετήσιο κύκλο εργασιών μέχρι 2 εκατομμύρια ευρώ.

Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών με υψηλή επιδότηση

Ένα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων κονδυλίων θα κατευθυνθεί στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Περίπου 1,2 δισ. ευρώ προβλέπονται για ένα νέο πρόγραμμα αντίστοιχο του «Εξοικονομώ», με στόχο να ενισχυθούν περίπου 62.000 νοικοκυριά.

Η επιδότηση αναμένεται να ξεπερνά το 80% της συνολικής δαπάνης, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Για παράδειγμα, σε εργασίες συνολικού ύψους 24.800 ευρώ, η συμμετοχή του δικαιούχου μπορεί να περιοριστεί περίπου στα 5.000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα καλυφθεί από τη χρηματοδότηση.

Οι παρεμβάσεις θα μπορούν να περιλαμβάνουν εργασίες όπως θερμομόνωση, θερμοπρόσοψη και αντικατάσταση κουφωμάτων.

Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες

Επιπλέον, περίπου 930 εκατ. ευρώ προορίζονται για την αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης και ζεστού νερού.

Με βάση τον σχεδιασμό:

• 170.000 νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν αντλίες θερμότητας.
• 110.000 νοικοκυριά θα εγκαταστήσουν ηλιακούς θερμοσίφωνες.
• 780.000 ευάλωτοι πολίτες θα λάβουν αυξημένη στήριξη για τη θέρμανση, με επιπλέον 100 ευρώ ετησίως από το 2027 έως το 2032.
• 200.000 νοικοκυριά θα έχουν τη δυνατότητα να εκδώσουν δωρεάν Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης.

Για ένα ενδεικτικό πακέτο αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα συνολικής αξίας 7.440 ευρώ, η συμμετοχή του δικαιούχου υπολογίζεται στα 2.000 ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 5.440 ευρώ θα καλύπτονται μέσω του προγράμματος.

Επιδότηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέσω κοινωνικού leasing

Σημαντικό τμήμα του σχεδίου αφορά και τις μετακινήσεις. Μέσω του προγράμματος «Κοινωνικό Leasing», συνολικού προϋπολογισμού 174 εκατ. ευρώ, περίπου 12.500 ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέο ηλεκτρικό αυτοκίνητο μέσω μίσθωσης.

Η μηνιαία καταβολή προβλέπεται να ανέρχεται περίπου στα 145 ευρώ για τέσσερα χρόνια, ενώ η κρατική ενίσχυση θα φτάνει κατά μέσο όρο τις 13.000 ευρώ, με επιπλέον 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή. Για άτομα με αναπηρία, η επιδότηση μπορεί να φτάσει τις 15.000 ευρώ.

Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης χρηματοδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes από 13.200 άτομα με αναπηρία.

Στήριξη επαγγελματιών και ηλεκτροκίνηση

Για τον επαγγελματικό και μεταφορικό κλάδο προβλέπονται επιπλέον χρηματοδοτικά προγράμματα. Συνολικά 289 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αγορά ηλεκτρικών βαν και φορτηγών, με επιδότηση 40% και 30% αντίστοιχα.

Παράλληλα, 68 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την αντικατάσταση παλαιών ταξί με αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα. Η ενίσχυση θα ανέρχεται σε 20.000 ευρώ και μπορεί να φτάνει τα 29.000 ευρώ για οχήματα που είναι κατάλληλα για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία.

Νέες κοινωνικές κατοικίες και φοιτητικές εστίες

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και σημαντικό σκέλος για τη στέγαση. Προβλέπεται η δημιουργία 2.350 νέων διαμερισμάτων ενεργειακής κλάσης Α+, συνολικού προϋπολογισμού 435 εκατ. ευρώ.

Οι κατοικίες θα κατασκευαστούν σε πρώην στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαϊδάρι, τις Αχαρνές, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Συνολικά περίπου 7.000 άνθρωποι αναμένεται να επωφεληθούν, με προτεραιότητα σε νέες οικογένειες, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες και άτομα με αναπηρία.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η ενεργειακή ανακαίνιση 15 φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαμονής και την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων.

Περισσότερα ηλεκτρικά λεωφορεία και νέοι συρμοί Μετρό

Το σχέδιο επεκτείνεται και στις δημόσιες συγκοινωνίες. Προβλέπεται η προσθήκη 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων στους στόλους του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ, με συνολική χρηματοδότηση 129 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, ποσό 270 εκατ. ευρώ προορίζεται για την προμήθεια 22 νέων συρμών του Μετρό, με στόχο να μειωθεί ο χρόνος αναμονής μεταξύ των δρομολογίων.

Ψηφιακή πρόσβαση μέσω «Κάρτας Ευάλωτου»

Για να περιοριστεί η γραφειοκρατία, η συμμετοχή στα μέτρα σχεδιάζεται να γίνεται ψηφιακά μέσω της «Κάρτας Ευάλωτου». Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ειδικών γραφείων One-Stop Shop σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται και να εξυπηρετούνται ευκολότερα.

Συνολικά, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ευρύ πρόγραμμα κοινωνικής και ενεργειακής στήριξης, συνδυάζοντας επιδοτήσεις για κατοικίες και θέρμανση με μέτρα για τις μετακινήσεις, τη στέγαση και τις δημόσιες συγκοινωνίες.