Ο «δεύτερος εγκέφαλος» της καρδιάς: Η ανακάλυψη που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τη λειτουργία της

Μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως τον σημαντικό ρόλο ενός πολύπλοκου νευρικού δικτύου που βρίσκεται μέσα στην καρδιά και φαίνεται να συμβάλλει τόσο στη σωστή λειτουργία της όσο και στην προστασία της όταν ο οργανισμός βρίσκεται υπό έντονη πίεση.

Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι η καρδιά δεν αποτελεί απλώς μια αντλία αίματος. Διαθέτει το δικό της ενδογενές καρδιακό νευρικό σύστημα (ICNS), ένα δίκτυο νευρικών κυττάρων που συχνά αποκαλείται «μικρός εγκέφαλος» της καρδιάς, καθώς μπορεί να ρυθμίζει βασικές λειτουργίες της ανεξάρτητα από τον εγκέφαλο.

Νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, αποκαλύπτει με μεγαλύτερη λεπτομέρεια τον τρόπο με τον οποίο αυτό το σύστημα συμβάλλει στη διατήρηση ενός φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού και βοηθά την καρδιά να ανταποκρίνεται σε καταστάσεις έντονου στρες.

Η καρδιά διαθέτει τους δικούς της μηχανισμούς ελέγχου

Παρότι ο εγκέφαλος αποτελεί τον βασικό «ρυθμιστή» της καρδιακής λειτουργίας μέσω του νευρικού συστήματος, η καρδιά φαίνεται πως έχει και τη δική της ικανότητα να παρακολουθεί και να προσαρμόζει τη λειτουργία της. Αυτός ο εσωτερικός μηχανισμός συμβάλλει στη διατήρηση της σταθερότητας των παλμών και στην άμεση προσαρμογή στις ανάγκες του οργανισμού.

Δύο κατηγορίες νευρικών κυττάρων με ξεχωριστούς ρόλους

Για τις ανάγκες της μελέτης, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Yale χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια, ώστε να απεικονίσουν με ακρίβεια τα νευρικά κύτταρα της καρδιάς. Χάρη σε προηγμένες τρισδιάστατες τεχνικές απεικόνισης, κατάφεραν να χαρτογραφήσουν το δίκτυο των νευρώνων και να εντοπίσουν δύο βασικούς τύπους: τους νευρώνες Npy και τους νευρώνες Ddah1, οι οποίοι φαίνεται να επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες.

Οι νευρώνες που διατηρούν τον φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι νευρώνες Npy αποτελούν βασικό στοιχείο της φυσιολογικής λειτουργίας της καρδιάς. Δεν λειτουργούν απλώς υποστηρικτικά, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη ρύθμιση του καρδιακού παλμού και στη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας του οργάνου.

Η φυσική άμυνα της καρδιάς απέναντι στο στρες

Οι νευρώνες Ddah1 φαίνεται να ενεργοποιούνται κυρίως όταν ο οργανισμός βρίσκεται υπό έντονη σωματική ή ψυχολογική καταπόνηση. Αν και σε φυσιολογικές συνθήκες η δράση τους δεν επηρεάζει αισθητά τη λειτουργία της καρδιάς, κατά τη διάρκεια έντονου στρες συμβάλλουν στην προστασία της από επικίνδυνες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, χωρίς τη συμβολή αυτών των νευρικών κυττάρων, το έντονο στρες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών αρρυθμιών, ακόμη και αιφνίδιας καρδιακής ανακοπής.

Ελπιδοφόρες προοπτικές για νέες θεραπείες

Η καλύτερη κατανόηση του ενδογενούς καρδιακού νευρικού συστήματος μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Δυσλειτουργίες αυτού του δικτύου έχουν ήδη συνδεθεί με παθήσεις όπως η κολπική μαρμαρυγή, η καρδιακή ανεπάρκεια και ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.

Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα αναπτυχθούν πιο στοχευμένες θεραπείες, οι οποίες δεν θα υποστηρίζουν μόνο τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς, αλλά θα ενισχύουν και τους φυσικούς μηχανισμούς προστασίας της απέναντι στο στρες.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ