Ο βαθύς ύπνος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία με την ηλικία – Πώς προστατεύει τον εγκέφαλο

Ο ποιοτικός και βαθύς ύπνος δεν συμβάλλει μόνο στην ξεκούραση του οργανισμού, αλλά φαίνεται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε. Σύγχρονες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η σταδιακή μείωση του βαθύ ύπνου, γνωστού και ως ύπνου βραδέων κυμάτων, ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και ιδιαίτερα της νόσου Αλτσχάιμερ.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Neurology έδειξε ότι ακόμη και μια μικρή ετήσια μείωση του βαθύ ύπνου κατά 1% συνδέεται με αισθητά υψηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης άνοιας. Για τη νόσο Αλτσχάιμερ, ο αντίστοιχος κίνδυνος φαίνεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Ο ύπνος βραδέων κυμάτων αποτελεί το βαθύτερο στάδιο του ύπνου και διαρκεί συνήθως από 20 έως 40 λεπτά. Κατά τη διάρκειά του, ο οργανισμός επιβραδύνει τις λειτουργίες του, μειώνονται οι παλμοί της καρδιάς και η αρτηριακή πίεση, ενώ το σώμα επιδιορθώνει ιστούς, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και αναπληρώνει την ενέργειά του. Παράλληλα, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και αποθηκεύει πληροφορίες, γεγονός που ενισχύει τη μνήμη και τη μαθησιακή ικανότητα.

Προηγούμενες επιστημονικές μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι άτομα με πρώιμες αλλοιώσεις που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ παρουσίαζαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μνήμης όταν κοιμούνταν περισσότερο σε αυτό το στάδιο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι κατά τον βαθύ ύπνο ενεργοποιούνται μηχανισμοί που απομακρύνουν από τον εγκέφαλο επιβλαβείς ουσίες και πρωτεΐνες, οι οποίες συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου.

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες παρακολούθησαν 346 άτομα που συμμετείχαν στη μακροχρόνια μελέτη Framingham Heart Study. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε δύο εξετάσεις ύπνου με διαφορά περίπου πέντε ετών και στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για έως και 17 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου καταγράφηκαν 52 περιπτώσεις άνοιας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο βαθύς ύπνος μειώνεται φυσιολογικά μετά την ηλικία των 60 ετών, με τη μεγαλύτερη πτώση να εμφανίζεται μεταξύ 75 και 80 ετών. Ωστόσο, όσοι έχαναν τον βαθύ ύπνο με ταχύτερο ρυθμό είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν άνοια αργότερα στη ζωή τους. Επιπλέον, η μειωμένη διάρκειά του συνδέθηκε τόσο με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο όσο και με την παρουσία του γονιδίου APOE4, το οποίο αποτελεί γνωστό γενετικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αποδεικνύουν ισχυρή σχέση μεταξύ βαθύ ύπνου και άνοιας, χωρίς όμως να επιβεβαιώνουν ότι ο ένας παράγοντας προκαλεί τον άλλο. Είναι πιθανό είτε η έλλειψη βαθύ ύπνου να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου είτε οι πρώιμες αλλοιώσεις του εγκεφάλου να επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου.

Παρά την αβεβαιότητα αυτή, οι ειδικοί τονίζουν ότι η φροντίδα του ύπνου αποτελεί μια συνήθεια που μπορεί να βελτιωθεί μέσα από τον τρόπο ζωής. Ένας επαρκής και ποιοτικός ύπνος δεν συμβάλλει μόνο στην καθημερινή ξεκούραση, αλλά φαίνεται να αποτελεί σημαντικό σύμμαχο για τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και της υγείας του εγκεφάλου όσο περνούν τα χρόνια.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ