«Τα Fake News βλάπτουν σοβαρά την οικονομία»

«Τα Fake News βλάπτουν σοβαρά την οικονομία» ήταν το θέμα της συζήτησης του δημοσιογράφου Νίκου Φιλιππίδη με τον Πρόεδρο της Συντονιστικής Επιτροπής Οικονομικής Ανάλυσης Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών Τάσο Αναστασάτο, τον Προϊστάμενο του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Μιχάλη Αργυρού και τον Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκο Βέττα, κατά τις εργασίες της δεύτερης ημέρας του διήμερου Συνεδρίου Athens Alitheia Forum, με θέμα «Ανακτώντας την Εμπιστοσύνη στην Πληροφορία», που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης.

Ανοίγοντας τη συζήτηση ο δημοσιογράφος Νίκος Φιλιππίδης εξέφρασε την πεποίθηση ότι όσοι άλλαξαν άποψη και την τελευταία στιγμή δεν συμμετείχαν στο Συνέδριο, από την επόμενη χρονιά θα συμμετέχουν, καθώς έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον να ακούγονται άνθρωποι που δουλεύουν ή καλούνται στα media να συζητούν για τις επιπτώσεις της πιο σύγχρονης κρίσης που περνά η κοινωνία και αφορά την έλλειψη εμπιστοσύνης. «Στην Ελλάδα είναι αρκετά αυξημένη η έλλειψη εμπιστοσύνης, ειδικά στα media» τόνισε και πρόσθεσε ότι, ιδιαίτερα στην οικονομία, το πρόβλημα προκαλείται είτε από μια στρέβλωση στις αγορές, είτε από ένα πρόβλημα στην οικονομία, το οποίο μπορεί να φτάνει μέχρι τις τσέπες των καταναλωτών, όπως συνέβη με το Ιράν. «Τις πρώτες ημέρες είδαμε κανονικά μεταχείριση κρίσης δεκαετίας 80. Κρίση πετρελαϊκή; Ουρές στα πρατήρια. Κρίση πληθωρισμού; Άδεια ράφια. Προφανώς όλα αυτά είναι ψέματα. Προφανώς όλα αυτά είναι παραπληροφόρηση» υπογράμμισε.

Ο Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Οικονομικής Ανάλυσης Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών Τάσος Αναστασάτος ανέφερε, με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν και την άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, ότι η πρώτη απώλεια στον πόλεμο είναι η αλήθεια και ότι σήμερα έχουν πολλαπλασιαστεί οι τεχνικές δυνατότητες με τις οποίες εκτελείται αυτή η εργασία. «Οι προσδοκίες από μόνες τους δημιουργούν οικονομικά αποτελέσματα» υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η πληροφορία δεν είναι απλώς όρος, δεν είναι απλώς το χρυσάφι του 21ου αιώνα, είναι και στοιχείο για την έκβαση των επιχειρήσεων».

Παράλληλα, ο κ. Αναστασάτος σημείωσε ότι οι αριθμοί λένε την αλήθεια και όταν κανείς μαθαίνει να τους διαβάζει και να βλέπει τις σχέσεις οι οποίες τους ενώνουν, σπανίως θα οδηγηθεί σε διαφορετικές εκτιμήσεις. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι συνήθως τα αρνητικά νέα είναι αυτά τα οποία παράγουν οικονομικά αποτελέσματα. «Αν βγει ένα ψευδές νέο ότι μια επιχείρηση χρεοκοπεί, αυτό μπορεί να ρίξει τη μετοχή της. Όταν όμως βγει ένα θετικό νέο, συνήθως δεν έχει καμία επίδραση στην τιμή της μετοχής της. Ένα άλλο ζήτημα το οποίο είναι επίσης σημαντικό και το οποίο πρέπει να το έχουμε υπόψη μας, είναι ότι τα ψεύτικα νέα τα οποία προέρχονται από τα παραδοσιακά μέσα και αυτά που προέρχονται από τα social media έχουν την ίδια επιβλαβή επίπτωση. Και το πιο ανησυχητικό, είναι ότι δόλιες, ψευδείς και πληρωμένες ενίοτε ειδήσεις μπορούν να ενισχύσουν τον όγκο των πωλήσεων και τις τιμές. Όταν όμως αποκαλυφθεί η απάτη, δεν πλήττονται μόνο αυτές οι οποίες δολίως είχαν ανέβει, πλήττονται όλες. Διότι αυτή η διάχυση ψευδούς πληροφορίας διαβρώνει την εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη είναι δομικό στοιχείο της παραγωγής».

Ο Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Μιχάλης Αργυρού τόνισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που υπάρχουν οικονομικά αποτελέσματα από κάποια φήμη ή κάποια παραπληροφόρηση, αναφέροντας δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα που αποτυπώνουν το άμεσο χρηματοπιστωτικό κόστος αν υπάρξει μια τέτοια φήμη. «Τα fake news δημιουργούν στις αγορές αυτό που ονομάζουμε ψυχολογία αγέλης. Το ένα έχει να κάνει με τον τεχνικό τρόπο που γίνεται το training σήμερα. Το δεύτερο που κάνει είναι ότι εφόσον υπάρχει το ρίσκο της παραπληροφόρησης, αυτό δημιουργεί στους επενδυτές μια ανασφάλεια και ζητάνε μεγαλύτερες αποδόσεις για να επενδύσουν κάπου. Ο τρίτος παράγοντας για τον οποίο μακροχρόνια τα fake news δημιουργούν οικονομικό κόστος είναι όταν δημιουργούν προσλαμβάνουσες και κάνουν την άσκηση πολιτικής πιο δύσκολη και το κόστος κάποιων απαραίτητων μεταρρυθμίσεων πιο μεγάλο». Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε σημαντική την ύπαρξη αξιόπιστων πληροφοριών από δημοσιογράφους και ενημερωτικά μέσα, προκειμένου ο πολίτης να μάθει ποια είναι η αλήθεια.

Κατά την τοποθέτησή του σχετικά με τη λειτουργία των αγορών και τη σημασία της πληροφόρησης, ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Βέττας υπογράμμισε ότι στις αγορές χρήματος και κεφαλαίου ένα από τα πιο μελετημένα ζητήματα είναι η ασυμμετρία πληροφόρησης. Όπως σημείωσε, πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο κάποιοι οικονομικοί παράγοντες αξιοποιούν την ιδιωτική

πληροφόρηση που διαθέτουν, προκειμένου να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι άλλων συμμετεχόντων στην αγορά. Αναφερόμενος στη δημόσια συζήτηση γύρω από την πληροφόρηση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επισήμανε ότι η πληροφορία που προέρχεται από την κοινωνική δικτύωση δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη πρόβλημα. Αντίθετα, τη χαρακτήρισε ως μια επιπλέον πηγή, επισημαίνοντας ότι μια κοινωνία δεν θα πρέπει να βασίζεται σε ένα και μόνο κέντρο ενημέρωσης. «Και εδώ η μόνη άμυνα, γιατί όλα τα άλλα δεν είναι εφικτά, είναι μέσα από την πληροφόρηση, η οποία θα δίνεται, να προσπαθείς να έχεις πληροφορημένους και ενεργούς πολίτες» κατέληξε.

Το συνέδριο μεταδίδεται ζωντανά μέσω YouTube από το κανάλι της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου μπορείτε να το βρείτε εδώ: https://media.gov.gr/athens-alitheia-forum/