Τι ισχύει πραγματικά για τις πρωτεϊνικές σκόνες, τα ροφήματα και το κολλαγόνο – η άποψη μιας διατροφολόγου

Βρίσκονται αναμφίβολα στο επίκεντρο της σύγχρονης διατροφικής συζήτησης. Πόσο ασφαλή είναι όμως και τι μπορούν πραγματικά να προσφέρουν;

Τα τελευταία χρόνια, οι σκόνες πρωτεΐνης, τα collagen scoops και τα διάφορα superfoods δεν αποτελούν απλώς μια τάση, αλλά έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην καθημερινότητά μας. Τα συναντάμε πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στα social media –ιδιαίτερα στο TikTok– ακόμη και σε συνταγές που υπόσχονται ευεξία και ενέργεια.

Ο λόγος που αυτά τα προϊόντα έχουν εξελιχθεί σε βασικούς «παίκτες» της σύγχρονης wellness κουλτούρας είναι ξεκάθαρος: υπόσχονται περισσότερη ενέργεια, καλύτερη απόδοση στις προπονήσεις και μεγαλύτερο αίσθημα κορεσμού.

Η Φανή Πρεβέντη, κλινική διαιτολόγος–διατροφολόγος και αντιπρόεδρος του Συλλόγου Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος, μιλά στη Vogue Greece με σαφήνεια και χωρίς υπερβολές. Όπως επισημαίνει, συχνά παραβλέπουμε το γεγονός ότι ακόμη και τα συμπληρώματα που έχουν τεκμηριωμένο όφελος απευθύνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες, σε ορισμένες ομάδες πληθυσμού και σε συγκεκριμένες δοσολογίες. Παράλληλα, η χρήση τους προϋποθέτει προϊόντα ποιότητας, με ελέγχους και πιστοποιήσεις.

Πότε μπορούν να φανούν χρήσιμες οι πρωτεϊνικές σκόνες

Όσον αφορά τις σκόνες και τα ροφήματα πρωτεΐνης, η κ. Πρεβέντη εξηγεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά μιας ισορροπημένης διατροφής σε άτομα που γυμνάζονται με στόχο τη μυϊκή υπερτροφία, σε αθλητές υψηλού επιπέδου με συχνά ταξίδια και περιορισμένη πρόσβαση σε πλήρη γεύματα, αλλά και σε ειδικές ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, άτομα με απώλεια μυϊκής μάζας ή ασθενείς μετά από βαριατρικό χειρουργείο. «Σε έναν υγιή άνθρωπο που δεν ακολουθεί πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης, η χρήση σκόνης πρωτεΐνης δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος», τονίζει.

Το συχνά παρεξηγημένο food matrix

Η επιστημονική βάση αυτής της θέσης σχετίζεται με την έννοια του “food matrix”. Ένα τρόφιμο δεν αποτελεί απλώς άθροισμα θρεπτικών συστατικών, αλλά ένα σύνθετο σύστημα στο οποίο όλα δρουν συνεργατικά. Η ειδικός φέρνει ως παράδειγμα το αυγό: όταν καταναλώνεται ολόκληρο, η πρωτεΐνη συνοδεύεται από λιπαρά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία του κρόκου, τα οποία διευκολύνουν την καλύτερη αξιοποίησή της από τον οργανισμό για τη δημιουργία μυϊκού ιστού. Αντίθετα, η κατανάλωση μόνο ασπραδιού προσφέρει σχεδόν αποκλειστικά πρωτεΐνη, χωρίς το υποστηρικτικό αυτό «περιβάλλον». Έτσι, παρότι η ποσότητα πρωτεΐνης μπορεί να είναι ίδια, η αξιοποίησή της από το σώμα διαφέρει.

Οι μύθοι γύρω από το κολλαγόνο

Παρόμοια σύγχυση υπάρχει και σε ό,τι αφορά το κολλαγόνο. Τα συμπληρώματα κολλαγόνου προβάλλονται συχνά ως λύση για τις αρθρώσεις και την υγεία του δέρματος, ωστόσο η επίσημη ευρωπαϊκή επιστημονική θέση έχει απορρίψει τους ισχυρισμούς ότι βελτιώνουν την ελαστικότητα του δέρματος ή μειώνουν τις ρυτίδες, λόγω έλλειψης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων αιτιώδους σχέσης. «Δεν υποστηρίζουμε ότι κανείς δεν έχει ωφεληθεί ποτέ. Απλώς η επιστήμη δεν μας επιτρέπει να το εγγυηθούμε για όλους», διευκρινίζει η κ. Πρεβέντη, επισημαίνοντας ότι το ίδιο συμπλήρωμα μπορεί σε κάποιους να μην έχει αποτέλεσμα ή ακόμη και να προκαλέσει ανεπιθύμητες επιπτώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το τι καταναλώνουμε, αλλά και τον τρόπο. Στην καθημερινή της πρακτική, η ίδια συναντά συχνά ανθρώπους που πιστεύουν πως μπορούν να βελτιώσουν τη διατροφή τους απλώς προσθέτοντας ένα συμπλήρωμα. Πολλοί θεωρούν ότι καλύπτουν τις ανάγκες τους σε πρωτεΐνη ή ω-3 λιπαρά χωρίς να αλλάξουν ουσιαστικά τις διατροφικές τους συνήθειες. Όπως τονίζει, «είναι ανθρώπινο να αναζητούμε εύκολες λύσεις, όμως η εμπειρία και η επιστήμη δείχνουν ότι αυτές δεν υπάρχουν».

Ίσως αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα: η υγεία και η ευεξία δεν βρίσκονται σε ένα κουταλάκι σκόνης, αλλά χτίζονται καθημερινά μέσα από ισορροπημένες επιλογές, μέτρο και συνειδητότητα.

Πηγή:vogue.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ