Όταν η έντονη συγκίνηση επηρεάζει την καρδιά: Τι είναι το Takotsubo;

Ενα ισχυρό συναισθηματικό σοκ ή μια έντονη σωματική καταπόνηση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επηρεάσει προσωρινά την καρδιακή λειτουργία. Το σύνδρομο Takotsubo, γνωστό και ως «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς», μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα παρόμοια με εκείνα ενός εμφράγματος και γι’ αυτό χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Η φράση «μου ράγισε η καρδιά» χρησιμοποιείται συνήθως για να εκφράσει μια πολύ μεγάλη στενοχώρια. Υπάρχει όμως μια πραγματική καρδιολογική κατάσταση στην οποία ένα έντονα στρεσογόνο γεγονός μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την καρδιά. Στο σύνδρομο Takotsubo, ο καρδιακός μυς εξασθενεί παροδικά και η εικόνα μπορεί αρχικά να μοιάζει με οξύ έμφραγμα.

Η κατάσταση εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, χωρίς αυτό να αποκλείει την εμφάνισή της σε άνδρες ή σε μικρότερες ηλικίες. Συχνά προηγείται ένα έντονο συναισθηματικό γεγονός, όπως η απώλεια ενός ανθρώπου, ένας χωρισμός, ένα ξαφνικό σοκ, ένας έντονος φόβος ή μια μεγάλη σύγκρουση. Παρόμοια επίδραση μπορεί να έχει και η έντονη σωματική επιβάρυνση, για παράδειγμα μια χειρουργική επέμβαση, μια σοβαρή ασθένεια ή ένας δυνατός πόνος. Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες δεν εντοπίζεται κάποια συγκεκριμένη αιτία.

 Με ποιον τρόπο το στρες επηρεάζει την καρδιά;

Ο ακριβής τρόπος με τον οποίο προκαλείται το σύνδρομο δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Μία από τις βασικότερες θεωρίες σχετίζεται με την απότομη έκκριση ορμονών του στρες, κυρίως της αδρεναλίνης. Η ξαφνική αύξησή τους μπορεί προσωρινά να επηρεάσει τόσο τον καρδιακό μυ όσο και τη λειτουργία των αγγείων.

Στην πιο συνηθισμένη μορφή του Takotsubo, ένα μέρος της αριστερής κοιλίας της καρδιάς σταματά προσωρινά να συσπάται φυσιολογικά και διογκώνεται, ενώ τα υπόλοιπα τμήματα συνεχίζουν να λειτουργούν. Η συγκεκριμένη μορφή της καρδιάς θυμίζει ένα παραδοσιακό ιαπωνικό δοχείο με στενό άνοιγμα και στρογγυλή βάση, το οποίο χρησιμοποιείται για την παγίδευση χταποδιών. Από αυτή την ομοιότητα προέρχεται και η ονομασία «Takotsubo».

Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή;

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι ο ξαφνικός πόνος ή το αίσθημα πίεσης στο στήθος και η δυσκολία στην αναπνοή. Μπορεί ακόμη να παρουσιαστούν έντονοι ή γρήγοροι παλμοί, ζάλη, λιποθυμικό επεισόδιο ή μεγάλη αδυναμία.

Επειδή τα συγκεκριμένα συμπτώματα μπορεί να είναι ίδια με εκείνα ενός εμφράγματος, δεν είναι δυνατό να γίνει ασφαλής διάκριση χωρίς ιατρικές εξετάσεις. Για τον λόγο αυτό απαιτείται άμεση αξιολόγηση. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα και οι εξετάσεις αίματος ενδέχεται να εμφανίσουν μεταβολές που μοιάζουν με αυτές ενός εμφράγματος. Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης υπερηχογράφημα καρδιάς και στεφανιογραφία, μέσω της οποίας ελέγχεται η κατάσταση των στεφανιαίων αρτηριών και αν υπάρχει κάποια απόφραξη.

Πόσο σοβαρό μπορεί να είναι;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λειτουργία της καρδιάς επανέρχεται σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Παρ’ όλα αυτά, το Takotsubo δεν πρέπει να θεωρείται μια εντελώς ακίνδυνη κατάσταση. Κατά την οξεία φάση μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, καρδιακή ανεπάρκεια και, πιο σπάνια, καρδιογενές σοκ. Υπάρχει επίσης πιθανότητα το σύνδρομο να παρουσιαστεί ξανά στο μέλλον.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την κατάσταση κάθε ασθενούς και από τυχόν επιπλοκές που έχουν προκύψει. Απαραίτητη είναι η καρδιολογική παρακολούθηση, ακόμη και μετά την αποκατάσταση της καρδιακής λειτουργίας.

Το Takotsubo δείχνει ότι η έκφραση «ραγισμένη καρδιά» μπορεί να έχει και κυριολεκτική, ιατρική διάσταση. Πρόκειται για μια πραγματική διαταραχή που αναδεικνύει τη στενή σχέση ανάμεσα στο έντονο στρες, τα συναισθήματα και τη λειτουργία του οργανισμού. Επομένως, συμπτώματα όπως ο πόνος στο στήθος ή η δύσπνοια δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος, αλλά χρειάζονται την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.

Με αναφορές από:vita.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ