Τι έχουν πραγματικά ανάγκη οι έφηβοι που προετοιμάζονται για εξετάσεις

Το άγχος των Πανελλήνιων δεν βαραίνει μόνο τους μαθητές, αλλά αγγίζει και τους γονείς, οι οποίοι συχνά —χωρίς πρόθεση— καταλήγουν να ασκούν μεγαλύτερη πίεση απ’ όση χρειάζεται.

Καθώς ο χρόνος μέχρι τις εξετάσεις μειώνεται, η καθημερινότητα σε πολλά σπίτια οργανώνεται γύρω από το διάβασμα, τα φροντιστήρια και την αγωνία για το αποτέλεσμα. Οι γονείς προσπαθούν να σταθούν δίπλα στα παιδιά τους, να τα ενθαρρύνουν και να τα στηρίξουν. Όμως, μέσα σε αυτή την προσπάθεια, το άγχος περνά σιωπηλά και σε εκείνους και συχνά μεταφέρεται άθελά τους στους εφήβους.

Οι συχνές ερωτήσεις για την πρόοδο, οι συνεχείς υπενθυμίσεις και η διαρκής αναφορά στο «μέλλον» μπορούν εύκολα να μετατρέψουν το σπίτι σε έναν ακόμα χώρο αξιολόγησης. Κι όμως, αυτό που χρειάζονται περισσότερο οι έφηβοι αυτή την περίοδο δεν είναι περισσότερος έλεγχος, αλλά ένα αίσθημα σταθερότητας και ασφάλειας.

Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία των νέων συμφωνούν σε κάτι θεμελιώδες: ο ισχυρότερος παράγοντας που προστατεύει από το άγχος είναι η αίσθηση ότι «έχω αξία», ανεξάρτητα από επιδόσεις και αποτελέσματα.

Η αξία ενός παιδιού δεν μετριέται με βαθμούς

Τα παιδιά διαμορφώνουν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους μέσα από τα μηνύματα που λαμβάνουν στο οικογενειακό περιβάλλον. Όταν νιώθουν ότι η αποδοχή εξαρτάται από τους βαθμούς ή τις επιτυχίες τους, είναι εύκολο να ταυτίσουν την αυτοεκτίμησή τους με ένα αποτέλεσμα. Έτσι, ένα κακό γραπτό ή μια αποτυχία βιώνεται σαν προσωπική ήττα.

Αντίθετα, η σταθερή και άνευ όρων αγάπη λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας.
Μια απλή εικόνα το εξηγεί ξεκάθαρα: ένα χαρτονόμισμα δεν χάνει την αξία του, όσο κι αν τσαλακωθεί ή λερωθεί. Με τον ίδιο τρόπο, η αξία ενός παιδιού δεν μειώνεται από έναν χαμηλό βαθμό, μια αποτυχία ή μια δύσκολη μέρα.

Ο ρόλος των γονιών είναι να το υπενθυμίζουν αυτό έμπρακτα, καθημερινά.

Το σπίτι ως ασφαλές λιμάνι, όχι ως χώρος πίεσης

Στην ένταση της προετοιμασίας, είναι εύκολο κάθε συζήτηση να περιστρέφεται γύρω από το διάβασμα και τις υποχρεώσεις. Όμως οι έφηβοι έχουν ανάγκη και από έναν χώρο όπου δεν κρίνονται, δεν συγκρίνονται και δεν χρειάζεται να αποδείξουν τίποτα. Έναν χώρο που λειτουργεί ως καταφύγιο.

Μικρές, απλές κινήσεις αρκούν: ένα ζεστό καλωσόρισμα, λίγος ποιοτικός χρόνος χωρίς συζήτηση για εξετάσεις, ένα οικογενειακό γεύμα με χαλαρή κουβέντα, μια αγκαλιά. Όλα αυτά στέλνουν το πιο ουσιαστικό μήνυμα:
«Σε αγαπώ γι’ αυτό που είσαι, όχι γι’ αυτό που καταφέρνεις».

Μπορεί επίσης να βοηθήσει ο καθορισμός μιας συγκεκριμένης στιγμής μέσα στην εβδομάδα για πρακτικές συζητήσεις γύρω από τις σπουδές, ώστε το θέμα να μη μονοπωλεί την καθημερινότητα. Έτσι μειώνεται η ένταση και προστατεύεται η σχέση.

Όταν τα παιδιά δεν αισθάνονται ότι πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουν την αξία τους, καλλιεργούν πιο ουσιαστικά και εσωτερικά κίνητρα. Προσπαθούν για τους δικούς τους στόχους — και αυτή η εσωτερική δύναμη αποδεικνύεται, τελικά, πολύ πιο αποτελεσματική από κάθε μορφή πίεσης.

Πηγή:vwoman.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ